โรงเรียนนิคมสร้างตนเองธารโต ๕  เป็นโรงเรียนขนาดกลาง  ตั้งอยู่ บ้านจาเราะแป  หมู่ที่  ๓  ตำบล ธารโต  อำเภอ ธารโต   จังหวัด ยะลา   รหัสไปรษณีย์  ๙๕๑๕๐ โทรศัพท์ ๐–๗๓๓๖–๐๕๘๘

เปิดเรียนเมื่อวันที่ ๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ นายอุดม ทิพย์มณเฑียร ดำรงตำแหน่งครูใหญ่คนแรก เปิดเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ – ๒  จนถึงปี พ.ศ.๒๕๓๖ เปิดเรียนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖  ต่อมาเมื่อวันที่ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๓๗ ได้ย้ายนักเรียนทั้งหมดมาเรียน ณ สถานที่ก่อสร้างโรงเรียนใหม่ ซึ่งห่างจากที่เดิมประมาณ ๑.๕ กิโลเมตร เนื่องจากที่เดิมเป็นที่สูงชันไม่สามารถสร้างอาคารเรียนได้ โดยจัดสร้างอาคาร สปช.๑๐๔/๒๖ จำนวน ๓ ห้องเรียน ซึ่งไม่เพียงพอ คณะครู ร่วมกับกรรมการสถานศึกษาและผู้ปกครอง ได้ร่วมกันระดมทุน จัดสร้างห้องสุขา ๒ ที่ โรงอาหารชั่วคราว ๑ หลัง คิดเป็นเงิน ๑๕,๐๐๐ บาท และจัดสร้างอาคารอนุบาล ขนาด ๕ × ๗ เมตร จำนวน ๑ หลัง งบประมาณการสร้างค่าวัสดุ จำนวน ๖๐,๐๐๐ บาท โดยมีตำรวจ     ชุดมวลชนสัมพันธ์อำเภอธารโต และนักการภารโรง ช่วยกันสร้าง

          ตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๕๕๐  โรงเรียนนิคมสร้างตนเองธารโต ๕ ว่างจากผู้บริหาร มีเฉพาะรักษาการ จนถึงวันที่ ๙ เดือน สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๕   ดร. ญาณะณี จันทรัตน์ เดินทางมารับตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน ตามคำสั่ง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต ๓ ที่ ๑๙๗/๒๕๕๕ ลงวันที่ ๑๙ กรกฎาคม ๒๕๕๕

          ปัจจุบัน โรงเรียนนิคมสร้างตนเองธารโต ๕ มีข้าราชการครู จำนวน ๖ คน พนักงานราชการ จำนวน ๓ คน พนักงานบริการ จำนวน ๑ คน ครูพี่เลี้ยงเด็กพิการ จำนวน ๑ คน วิทยากรสอนศาสนาอิสลาม จำนวน ๑ คน และพนักงานรักษาความปลอดภัย จำนวน ๑ คน เปิดสอนตั้งแต่ ชั้นอนุบาล ๑ ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖  จำนวน  ๘  ห้องเรียน