ที่ตั้ง โรงเรียนบ้านหาดทรายดำ ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 5 ตำบลหงาว อำเภอเมือง จังหวัดระนอง มีเนื้อที่ 8 ไร่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาระนอง สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการประวัติ โรงเรียนบ้านหาดทรายดำเดิมชื่อ โรงเรียนประชาบาลตำบล หงาว (ทรายดำ) ตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2479 โดยมีนายอนุบาล ศรนรินทร์ ซึ่งเป็นผู้ใหญ่บ้านขณะนั้นเป็นผู้ตั้งขึ้น ดำรงอยู่โดยเงินอุดหนุนของรัฐบาล อาศัยความร่วมมือของผู้ใหญ่บ้านและประชาชนในหมู่บ้าน ช่วยกันบำรุงรักษาและซ่อมแซมตลอดมา
โรงเรียนบ้านหาดทรายดำ ตั้งอยู่บนเกาะหาดทรายดำ หมู่ที่ 5 ตำบล หงาว อำเภอเมือง จังหวัดระนอง และมีโรงเรียนสาขา 1 แห่ง ตั้งอยู่บ้านหน้านอก พื้นที่เขตบริการ 4 คุ้มบ้าน คือ บ้านหาดทรายดำ บ้านหน้านอก บ้านเกาะจาก บ้านครองนาว
ครั้งแรกที่โรงเรียนเปิดทำการสอนทางราชการได้ส่งนายจำลอง มาประจำทำการสอนเป็นคนแรก ทำการสอนเรื่อยมาจนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 นายจำลองลาออกจากครู ต่อจากนั้นโรงเรียนก็ถูกล้มเลิก ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2494 เนื่องจากขาดครูทำการสอนและเป็นท้องถิ่นกันดารการคมนาคมไม่สะดวก จึงเป็นสาเหตุให้โรงเรียนถูกปล่อยทิ้งไว้จนโรงเรียนผุพังใช้ประโยชน์อะไรไม่ได้ ครั้นถึงปลายปี 2494 ผู้ใหญ่บ้านทราบว่าทางราชการจะส่งครูมาให้ จึงได้สร้างอาคารเรียนชั่วคราวขึ้น เป็นแบบอาคารชั้นเดียว โดยมีนายจำเนียร ภักดีฉัททันต์ มาประจำการสอน เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2497
ในต้นปีการศึกษา 2498 โรงเรียนหลังเดิมได้ถูกพายุพัดพังลง ทางโรงเรียนจึงย้ายสถานที่เรียนไปหลายแห่งตามโรงเก็บกระดานของผู้ใหญ่บ้าง ตามบ้านร้างที่ไม่มีคนอยู่อาศัยซึ่งเป็นการยากลำบากในการจัดการศึกษาเล่าเรียนของเด็กเป็นอย่างยิ่ง
ต่อมาในต้นปีการศึกษา 2500 รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณให้ 50,000 บาท เพื่อก่อสร้างอาคารเรียนถาวร ขนาด 2 ห้องเรียน โดยทางราชการได้ส่งครูมาประจำการสอน คือ นายน้อย พิชัยภาพ ด้วยความร่วมมือของนายอนุบาล ศรนรินทร์ การก่อสร้างอาคารเรียนสำเร็จลงด้วยดี โดยมีนายน้อย พิชัยภาพ ดำรงตำแหน่งครูใหญ่ และมีนายมะโน รัตนพันธ์ มาทำการสอนอีก 1 คน รวมเป็น 2 คน มีนักเรียน 50 คน ทำการเรียนการสอนต่อมาจนถึงปี 2517 ทางโรงเรียนได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารหลังใหม่ แบบ ป 1 ข. แทนอาคารเรียนหลังเก่า และในปี 2528 ได้ทำการก่อสร้างอาคารเรียน บ้านหาดทรายดำ สาขาหน้านอก ต่อมาในปี พ.ศ. 2549 โรงเรียนได้รับงบประมาณจากมูลนิธิรักษ์ไทย ก่อสร้างอาคารเรียนจำนวน 1 หลัง อาคารศูนย์แหล่งเรียนรู้จำนวน 1 หลัง ศูนย์เด็กเล็กจำนวน 1 หลัง และบ้านพักครูจำนวน 1 หลัง
วันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 นายวิชาญ ผยองศักดิ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านน้ำตก ได้ย้ายมาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหาดทรายดำ ตามหนังสืออ้างถึง ที่ ศธ 04124/4412 ลงวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 ตำแหน่งเลขที่ 202
วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2553 นายมนตรี สังข์ชุม รองผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านทุ่งหงาว ย้ายมาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหาดทรายดำ ตามคำสั่งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาระนอง ที่ 43/2553 ลงวันที่ 28 มกราคม 2553