ประวัติความเป็นมา
โรงเรียนมหาราช ๓ เปิดสอนครั้งแรก เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2471 ชื่อว่า “โรงเรียนประชาบาลตำบลถ้ำใหญ่” (วิถีพนมวัลย์) เปิดสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยมี นายเซ่ง แซ่ตัน เป็นครูใหญ่ ได้อาศัยศาลาวัดเป็นที่เรียน ต่อมาปี พ.ศ. 2493 พระเจียม ถิรธมฺโม เจ้าอาวาสร่วมกับนายจำรัส ทองอำภา ครูใหญ่ ได้สร้างอาคารชั่วคราวแบบศาลาโรงธรรม เป็นสถานที่เรียนแทนศาลาหลังเดิม โดยก่อสร้างในที่ดินของวัดและได้ขอเปลี่ยนชื่อโรงเรียน ให้สอดคล้องกับชื่อวัดเป็น “โรงเรียนวัดไตรวิทยาราม”
เมื่อ พ.ศ. 2509 กองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดน เขต 8 (ปัจจุบันเป็นกองกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ 42) ได้ดำเนินการสำรวจโรงเรียนประชาบาลบริเวณใกล้เคียง เพื่อให้อุปการะช่วยเหลือตามพระราชดำริสมเด็จพระบรมราชชนนีศรีสังวาลย์ ซึ่งกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนเขต 8 อนุญาตให้ใช้ที่ราชพัสดุ จำนวน 10 ไร่ 3 งาน ก่อสร้างอาคาร แบบ ป.1 ก ขนาด 4 ห้องเรียน ออกมุขกลางด้วยการได้รับพระราชทานทรัพย์สินส่วนพระองค์เป็นเงิน 80,000.- (แปดหมื่นบาทถ้วน) โดยเสด็จพระราชกุศลสมเด็จพระบรมราชชนนีศรีสังวาลย์ โดยกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนเขต 8 ดำเนินการก่อสร้าง แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2510 และวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2510 นายวิเชียร รู้ประเสริฐ ได้ทำการย้ายนักเรียน ครู และทรัพย์สินอื่นๆ ของโรงเรียนวัดไตรวิทยารามเข้ามาเรียนโดยใช้ครูตำรวจตระเวนชายแดนสอนร่วมกับครูองค์การบริหารส่วนจังหวัด
วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2510 สมเด็จพระบรมราชชนนีศรีสังวาลย์ ได้เสด็จเป็นองค์ประธานเปิดอาคารเรียน และพระราชทานชื่อโรงเรียนใหม่ชื่อว่า “โรงเรียนมหาราช ๓” ตั้งแต่นั้นมาจนถึงปัจจุบัน และทรงรับไว้ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระบรมราชชนนีศรีสังวาลย์ ให้อยู่ในการดูแลและสนับสนุนของกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนเขต 8 ปี พ.ศ. 2512 ทางราชการได้มีคำสั่งให้ย้าย นายอนุกูล ธานีรัตน์ มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ ในปี พ.ศ. 2515 ได้ขอความร่วมมือจากประชาชนทำการก่อสร้างอาคารเพิ่มเติม แบบ ป. 1 ก ขนาด 4 ห้องเรียน 1 หลัง ราคา 100,000.-(หนึ่งแสนบาทถ้วน)
ปี พ.ศ. 2517 กองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนเขต 8 ได้มอบอาคารเรียนพร้อมที่ดินให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อดำเนินการและควบคุมดูแลตามระเบียบของทางราชการ
ปี พ.ศ.2523 ทางราชการได้อนุมัติตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียนมหาราช ๓ จากตำแหน่งครูใหญ่ เป็นตำแหน่งอาจารย์ใหญ่ โดยทำการเลื่อนและแต่งตั้งให้ นายอนุกูล ธานีรัตน์ ดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่ เป็นคนแรก ปี พ.ศ. 2525 ทางราชการได้ย้าย นายไพโรจน์ เวชเตง มาดำรงตำแหน่งแทนนายอนุกูล ธานีรัตน์ ในปี พ.ศ. 2532 ทางราชการได้ย้าย นายเชย จันทร์อุดม มาดำรงตำแหน่งแทน นายไพโรจน์ เวชเตง
ปี พ.ศ. 2534 นายเชย จันทร์อุดม ได้ปรับปรุงพัฒนาโรงเรียนเพื่อขอกำหนดตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการโรงเรียน จนได้รับการอนุมัติแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓ เป็นคนแรก และได้อนุมัติตำแหน่งรองผู้อำนวยการโรงเรียน 2 ตำแหน่ง นายเชย จันทร์อุดม ได้ปฏิบัติหน้าที่จนเกษียณอายุราชการ เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2537 และให้ นายนิรัตน์ ศรีสังข์ รักษาราชการแทนผู้อำนวยการ โรงเรียนมหาราช ๓ จนถึงเดือน มีนาคม 2538 ทางราชการได้แต่งตั้ง นายปรีชา บัวกิ่ง มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓ ปฏิบัติหน้าที่จนถึง เดือน พฤศจิกายน 2538 ได้ย้ายไปดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านห้วยหาร สำนักงานการประถมศึกษาอำเภอร่อนพิบูลย์ วันที่ 1 ธันวาคม 2538 ได้แต่งตั้งนายอำพล จิตมาศ มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓
ในปีงบประมาณ 2539 ทางโรงเรียนมหาราช ๓ ได้จัดทำรายงานโครงการพระราชดำริ ซึ่งเป็นโรงเรียนในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระบรมราชชนนีศรีสังวาลย์ ตั้งแต่ปี 2510 ตลอดมาจนกระทั่งถึงปีงบประมาณ 2540 ได้รับการพิจารณาจัดสรรงบประมาณให้กับโรงเรียนตามโครงการพระราชดำริ ก่อสร้างอาคารอเนกประสงค์ แบบ สปช.205/26 จำนวน 1 หลัง และอาคารฝึกงานแบบ สปช. 203/26 จำนวน 1 หลัง และทาง โรงเรียนได้รับการพิจารณาให้เป็นโรงเรียนปฏิรูปการศึกษา ปี 2540 ได้รับจัดสรรงบประมาณให้มีห้องปฏิบัติการทางภาษา ห้องปฏิบัติการทาง คอมพิวเตอร์ ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ และยังได้รับงบประมาณจัดสรรของโครงการพระราชดำริเพิ่มห้องปฏิบัติการทาง คอมพิวเตอร์ และห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์
เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2542 นายอำพล จิตมาศ ผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓ เข้าโครงการเกษียณก่อนกำหนด ให้นายนิรัตน์ ศรีสังข์ ผู้ช่วย ผู้อำนวยการโรงเรียนรักษาราชการแทนผู้อำนวยการโรงเรียน จนกระทั่ง วันที่ 30 ธันวาคม 2543 ทางราชการได้แต่งตั้ง นายวุฒิศักดิ์ ศรีสุขใส มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓
ต่อมาในปีการศึกษา 2548 ทางสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2 ได้ย้าย นายวุฒิศักดิ์ ศรีสุขใส ไปดำรง ตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านคอกช้าง ย้ายนายบุญดบ จันทร์สร้าง มาดำรงตำแหน่งแทนผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓
วันที่ 5 กันยายน 2551 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2 ได้สั่งย้าย นายบุญดบ จันทร์สร้าง ไปดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดเขากลาย และได้แต่งตั้งให้ นายชัยพร พงศ์ศรีโรจน์ มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓ และเกษียณอายุราชการเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2564
วันที่ 7 ตุลาคม 2564 ทางราชการได้ย้ายและแต่งตั้งนางรัตนา ทรงทอง มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนมหาราช ๓ จนถึงปัจจุบัน