ประวัติความเป็นมาของโรงเรียน
1. ข้อมูลทั่วไป
โรงเรียนบ้านปัว ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 บ้านปัวชัย ตำบลเจดีย์คำ อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา รหัสไปรษณีย์ 56110 สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพะเยาเขต 2 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2477 มีเนื้อที่ 5 ไร่ 3 งาน
โรงเรียนบ้านปัวเปิดสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาลปีที่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีทึ่ 6
มีพื้นที่เขตบริการ 5 หมู่บ้าน
2. ข้อมูลด้านการบริหาร
เมื่อแรกเริ่มเปิดเรียนโรงเรียนบ้านปัวได้แบ่งชั้นเรียนออกเป็น 6 ชั้น คื่อ ป.1 - ป.6 แต่ทำการเปิดสอนจริงชั้น ป.1 – ป.4 ตั้งแต่ปีการศึกษา 2478 เป็นต้นมา
พ.ศ. 2500 นายถวิล เชื้อมหาวัน ครูใหญ่ได้รับจัดสรรเงินจรบูรณะจังหวัด จำนวน 10,000 บาท สมทบกับเงินบริจาคของคณะครู ราษฎร หมู่ที่ 1, 4, 5 และ 6 ตำบลเจดีย์คำ เป็นเงิน 19,993.82 บาท ปลูกสร้างอาคารเรียนหลังใหม่โดยรื้ออาคารเรียนหลังเก่าที่ชำรุดออก เริ่มปลูกสร้างตั้งแต่วันที่ 26 ธันวาคม 2500 เสร็จเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2502
พ.ศ. 2513 โรงเรียนได้รับจัดสรรงบประมาณจากเงินอุดหนุนการศึกษาประชาบาลของกรมการปกครองเป็นเงิน 60,000 บาท สร้างอาคารเรียนแบบ ป.1 ข ขนาด 3 ห้องเรียน
พ.ศ. 2515 สร้างถังน้ำประปาตามแบบกรมอนามัย 1 ถัง โดยสมทบเงิน 5,000 บาท
พ.ศ. 2519 โรงเรียนได้รับจัดสรรประมาณหมวดที่ดินและสิ่งก่อสร้าง เป็นเงิน 40,000 บาท ให้สร้างบ้านพักครู 1 หลัง
พ.ศ. 2520 โรงเรียนได้รับจัดสรรงบประมาณหมวดค่าที่ดินและสิ่งก่อสร้าง เป็นเงิน 200,000 บาท ให้สร้างอาคารเรียนแบบ ป.1 ก ตึก ขนาด 4 ห้องเรียน สร้างเสร็จเมื่อ วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2551
พ.ศ. 2521 นางสาวนัษนันท์ บุญญวิทยาวัฒน์ มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ และในปีนี้โรงเรียนได้รับจัดสรรงบประมาณหมวดค่าที่ดินและสิ่งก่อสร้าง จำนวน 400,000 บาท ให้สร้างอาคารเรียนแบบ พย. 02 ขนาด 4 ห้องเรียน และปีเดียวกันได้รับงบประมาณต่อเติมอาคารเรียนชั้นล่างอีก 4 ห้องเรียน จำนวนเงิน 175,000 บาท สร้างเสร็จเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2522
พ.ศ. 2522 นายวสันต์ โสรจสฤษฎ์กุล มาดำรงตำแหน่งแทนโรงเรียนได้รับจัดสรรงบประมาณสร้างส้วมซึมแบบ พย.07 ขนาด 5 ที่นั่ง จำนวน 42,000 บาท และปีเดียวกันโรงเรียนได้รับจัดสรรงบประมาณสร้างอาคารอเนกประสงค์แบบ พย.05 จำนวนเงิน 165,000 บาท สร้างเสร็จเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2523
พ.ศ. 2523 นายบุญ สมฤทธิ์ มาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่
พ.ศ. 2529 นายชาญ ไชยสมบัติ มาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่แทน ในปีเดียวกัน
นายชาญ ไชยสมบัติ ได้รับคำสั่งย้าย นายจำรัส นาคเสวก มาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่แทน
พ.ศ. 2534 นายอำนวย จันทิมา มาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่แทน
พ.ศ. 2538 นายจรัส พรหมมาเสริฐ มาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่แทน
พ.ศ. 2539 โรงเรียนได้เปิดทำการสอนในระดับชั้นอนุบาลปีที่ 1
พ.ศ. 2540 โรงเรียนได้รับงบประมาณปรับปรุงห้องเรียนเป็นห้องปฏิบัติการทางภาษา และห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ อย่างละ 1 ห้องเรียน
พ.ศ. 2540 ได้รับงบประมาณหมวดค่าที่ดินและสิ่งก่อสร้างเป็นค่าซ่อมแซมอาคารเรียน ป.1 ก ตึก และ พย. 02 จำนวนเงิน 94,910 บาท
ได้รับบริจาคจากคณะครูสร้างโต๊ะอาหารพร้อมม้านั่งโครงสร้างเหล็ก จำนวน 40 ชุด เป็นเงิน 40,000 บาท
พ.ศ. 2542 นายจรัส พรหมมาเสริฐ ได้ลาออกจากราชการ นายวิญญู สันติภาพวิวัฒนา ได้มาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่แทน ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2543
พ.ศ. 2545 ผู้บริหารโรงเรียนคือ นายวิญญู สันติภาพวิวัฒนา ได้รับคำสั่งเลื่อน และแต่งตั้งตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียนเป็นตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน
วันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2546 ทำให้โรงเรียนอยู่ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพะเยา เขต 2 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
วันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2548 นายยงยุทธิ์ แดงศักดิ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านวังเค็มใหม่มารักษาการในตำแหน่งผู้อำนวย
วันที่ พฤษภาคม พ.ศ. 2548 นายวิศิษฐ์ ศรีจันทร์ มาดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียน
วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 นายสำราญ จันต๊ะ มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านปัว
วันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 นายจงรักษ์ จักรแก้ว มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านปัว
วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 นายสุริยันต์ อินทเจริญศานต์ มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนปัวพิทยา
วันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 ถึง ปัจจุบัน นายเสมอพงษ์ อินปั๋น มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนปัวพิทยา
3. ข้อมูลสารสนเทศของสถานศึกษา
3.1 ที่ตั้งและเขตบริการของโรงเรียน
โรงเรียนปัวพิทยา ตั้งอยู่เขตบ้านปัวชัย หมู่ที่ 4 ตำบลเจดีย์คำ อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา โดยมีพื้นที่ 5 ไร่
3 งาน และมีเขตบริการการศึกษาของโรงเรียน 5 หมู่บ้าน ดังนี้
ชุมชนในเขตบริการ 5 หมู่บ้าน คือ
1. บ้านวังเค็ม หมู่ที่ 1 ต.เจดีย์คำ อ.เชียงคำ จ.พะเยา
2. บ้านใหม่ไพรสนธิ์ หมู่ที่ 3 ต.เจดีย์คำ อ.เชียงคำ จ.พะเยา
3. บ้านปัวชัย หมู่ที่ 4 ต.เจดีย์คำ อ.เชียงคำ จ.พะเยา
4. บ้านปุ หมู่ที่ 5 ต.เจดีย์คำ อ.เชียงคำ จ.พะเยา
5. บ้านกว้าน หมู่ที่ 6 ต.เจดีย์คำ อ.เชียงคำ จ.พะเยา
4. สภาพชุมชน
สภาพชุมชนโรงเรียนโดยรอบบริเวณเป็นลักษณะพื้นราบการคมนาคมติดต่อโดยรถยนต์ และจักรยานยนต์เป็นส่วนใหญ่ มีประชากรประมาณ 2,641 คน จำนวนครัวเรือน 698 ครัวเรือน ลักษณะเผ่าพันธุ์เป็นชนพื้นเมืองภาคเหนือ อาชีพหลักของชุมชน คือเกษตรกรรม ทำนา ทำสวน เป็นต้น ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ฐานะทางเศรษฐกิจมีรายได้ต่อครัวเรือนโดยเฉลี่ย ประมาณ 30,000 บาท ต่อปี คุณภาพชีวิต สภาพโดยทั่วไปผู้ปกครองมีฐานะยากจน ฐานะทางเศรษฐกิจและการศึกษาค่อนข้างต่ำ ปัจจุบันกำลังได้รับการพัฒนาจากหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งของภาครัฐและภาคเอกชน
ปัญหาที่สำคัญของชุมชน คือ ประชากรไม่มีงานทำ, ทำงานไม่เป็นหลักแหล่ง และปัญหาผลกระทบจากโรคเอดส์ ซึ่งนักเรียนของโรงเรียนได้รับผลกระทบจากเป็นจำนวนมาก
มีประเพณีศิลปวัฒนธรรมแบบล้านนา ที่เกี่ยวกับความเชื่อทางศาสนา เช่น บายศรีสู่ขวัญ มีนิสัยรักความสงบ มีความเป็นอยู่แบบเรียบง่าย ยอมรับความคิดเห็นหรือกติกาของหมู่บ้าน
5. การจัดการศึกษา
โรงเรียนปัวพิทยา ได้จัดการศึกษา เป็น 2 ระดับ คือ
1. ระดับก่อนประถมศึกษา (ปฐมวัย) จำนวน 2 ห้องเรียน
2. ระดับประถมศึกษา (ป.1 – ป.6) จำนวน 6 ห้องเรียน