โรงเรียนบ้านม่วงโตน    ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช  ๒๔๗๒  จนถึงปัจจุบัน  คิดเป็นเวลา   ๘๕  ปี ในอดีตนั้นโรงเรียนได้ตั้งอยู่ในวัดชื่อว่า  “ โรงเรียนวัดม่วงโตน”     ต่อมาครูบาอิ่น เจ้าอาวาสวัดม่วงโตน  เห็นว่าการที่เด็กใช้ศาลาวัดเรียนหนังสือเป็นการลำบากรบกวนผู้ที่จะมารักษาศีลในวันพระ  จึงได้สร้างอาคารเรียนชั่วคราวขึ้น 

             ในขณะที่กำลังดำเนินการสร้างอยู่นั้น ท่านครูบาอิ่นได้มรณภาพ  ท่านครูบาโถ  สุมังคโล  ได้ดำเนินการต่อมาจนสำเร็จ  ในปี พุทธศักราช  ๒๔๘๕  ทางราษฎรณ์ได้ร่วมบริจาคที่ดินตรงกันข้ามวัดม่วงโตน  และได้ร่วมกันสร้างอาคาร แบบ ป.๐๒ เป็นอาคารไม้ ๒ ชั้น   และเปลี่ยนชื่อเป็น “ โรงเรียนบ้านม่วงโตน”  

             ต่อมาในปีพุทธศักราช ๒๕๑๘ ได้ย้ายโรงเรียนมาอยู่ในที่ตั้งปัจจุบันนี้  ในเขตพื้นที่บ้านม่วงโตน  ตำบลเหล่ายาว     อำเภอบ้านโฮ่ง    จังหวัดลำพูน  มีพื้นที่  ๗ ไร่ ๙๙.๕  ตารางวา  โดยมี นางรัตนา  อู่อรุณ  ตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน  

            ปัจจุบันจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษา   ระดับประถมศึกษา   และระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนได้ใช้แผนพัฒนาโรงเรียน  เป็นกรอบทิศทางในการบริหารจัดการตลอดมา   โดยการมีส่วนร่วมของผู้บริหาร  ครู  ผู้ปกครอง  ผู้แทนชุมชน  และนักเรียน  รวมถึงหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้อง  เพื่อมุ่งมั่นสู่ระบบการประกันคุณภาพการศึกษา