ประวัติโรงเรียนบ้านนาเข
โรงเรียนตั้งขึ้นเมื่อ วันที่ 5 มกราคม 2473 ครูคนแรก คือ นายแอ้ สาโท ครูใหญ่ อาศัยวัดบ้านนาเขเป็นที่เรียน ให้ชื่อโรงเรียนว่า “โรงเรียนประชาบาลตำบลบ้านแพง 4” วัดบ้านนาเขทุ่ง ตั้งได้ปีเศษๆ แล้วยุบ เนื่องเพราะเศรษฐกิจของประเทศตกต่ำ
พ.ศ.2482 เศรษฐกิจของประเทศดีขึ้น ทางราชการจึงได้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นอีก โดยนายนุ่ม ศรีสงคราม มาเป็นครูทำการสอนและเป็นครูใหญ่ อาศัยวัด (ศาลา) นาเขทุ่งเป็นสถานที่เล่าเรียน
คณะครู ผู้ใหญ่บ้าน ราษฎรพร้อมใจกันสร้างโรงเรียนเอกเทศชั่วคราวขึ้น ที่ปากห้วยภูลังกาทางทิศใต้ โดยตัวไม้เนื้ออ่อน เสาไม้ท่อน หลังคามุงกระดานไม้ พื้นกระดาน ฝาไม่มี ขนาด 3 ห้องเรียน 9 ห้องเสา แต่ยังไม่เสร็จเรียบร้อยดี นายนุ่ม ศรีสงคราม ก็ถูกทางราชการย้าย
พ.ศ.2484 นายทินกร กิติศรีวรพันธ์ เป็นครูใหญ่
พ.ศ.2487 นายไล้ ปรอบุรณะ ย้าย นายเจียม บุพศิริ มาแทน จนถึง พ.ศ.2489 ทางราชการส่ง นายบุญส่ง เวียงสวรรค์ มาทำการสอนแทน
พ.ศ.2490 นายพูน วงศ์งาม มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ ถึง พ.ศ.2491 โรงเรียนทรุดโทรมมาก เลยย้ายเข้ามาอาศัยวัดบ้านนาเขทุ่งเป็นที่เรียน
พ.ศ.2492 ครูและชาวบ้านช่วยกันซ่อมแซม จึงได้เรียนต่อไป
พ.ศ.2494 นายบัณฑิต พรรณวงศ์ มาเป็นครูใหญ่ ทำการสอนอยู่ปีเศษ อาคารเรียนถูกวาตภัย หลังคาพังใช้เป็นที่เล่าเรียนไม่ได้ มาเรียนที่ศาลาวัดบ้านนาเขทุ่ง เป็นสถานที่เล่าเรียน ทางราชการได้ตั้งชื่อโรงเรียนใหม่ว่า “โรงเรียนนาเขวิทยา”
พ.ศ.2496 ได้ทำการซ่อมแซมโรงเรียนที่พัง โดยใช้งบประมาณ 10,000 บาท (หนึ่งหมื่นบาทถ้วน) ทางราชการพิจารณาที่จะสร้างอาคารใหม่ จึงได้ประชุมชาวบ้านนาเข โดยนายจันทร์ วิภาวิน ศึกษาธิการอำเภอ นายยง สิงหวาระ เป็นนายอำเภอ ในขณะที่ประชุมนั้น นายตัน แสนเยีย คหบดีบ้านนาเขได้เสนอว่า ควรสร้างในที่ใหม่ เพราะห่างไกลจากหมู่บ้าน ลำบากต่อการเดินทางของนักเรียนและใกล้กับฝั่งโขง ที่ประชุมเห็นด้วยและได้เสนอที่ดินของนายตัน แสนเยีย ซึ่งอยู่ระหว่างกลางบ้านนาเขทุ่งและนาเขท่า ชาวบ้านยินดีมอบเงินช่วยเหลือเป็นเงิน 5,000 บาท (ห้าพันบาทถ้วน)
วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ.2496 ได้เริ่มลงมือก่อสร้างโรงเรียนหลังใหม่ ขนาด 4 x 18 เมตร มีมุขหน้า 3 เมตร หันหน้าไปทางทิศเหนือ พื้นยกสูง 1.70 เมตร ด้วยไม้เนื้อแข็ง หลังคามุงอลูมิเนียม ไม่มีฝา พื้นกระดาน เสร็จวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ.2496 ต่อมาได้รับงบประมาณจากทางราชการ 10,000 บาท (หนึ่งหมื่นบาทถ้วน) ให้เป็นสถานที่เรียนต่อไป
พ.ศ.2499 นายจันทร วชิรภักดี ผู้ช่วยศึกษาธิการจังหวัดนครพนม ได้มาเยี่ยมโรงเรียน เห็นว่าการก่อสร้างไม่ถูกกับแบบแปลน ควรหันหน้าไปทางแม่น้ำโขง
นายดา คำกองแพง มอบที่ดินให้โรงเรียน เนื้อที่ประมาณ 2 ไร่เศษๆ ทางจังหวัดจึงได้รื้อถอนและปลูกสร้างใหม่ ใช้เงินงบประมาณ 10,000 บาท (หนึ่งหม่นบาทถ้วน) ตามแบบแปลน ป.01ฉ (องค์การฯ) และดำเนินการเรียนการสอนต่อไป
วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2499 ได้รื้ออาคารเรียน เสริมสร้างใหม่ให้ถูกแบบแปลน หันหน้าไปทางแม่น้ำโขง และขยายห้องเสา ออกเป็น 4 เมตร ตัดมุขออก ขนาดอาคาร 8 x 24 เมตร ใช้เวลาก่อสร้าง 3 เดือน แต่ยังขาดฝาประตู หน้าต่าง เพดาน ใช้เรียนต่อไปได้สะดวก
พ.ศ.2502 ได้รับงบประมารซ่อมแซม 4,800 บาท (สี่พันแปดร้อยบาทถ้วน) อำเภอได้จ้าง นายทำนอง อุดมกัน มาดำเนินการ แต่ยังขาดบานประตู หน้าต่าง เพดาน
พ.ศ.2507 ได้รับงบประมาณซ่อมแซม 4,000 บาท (สี่พันบาทถ้วน) ทางนายอำเภอได้จ้าง นายวิทย์ แวงดา เป็นผู้รับจ้าง
ต.ช.ด. ที่ 414 จัดงบประมาณให้ 38,350 (สามหมื่นแปดพันสามร้อยห้าสิบบาทถ้วน) เสร็จพอดี
วันที่ 5 มกราคม พ.ศ.2510 ทางราชการสั่งย้ายนายบัณฑิต พรรณวงศ์ ครูใหญ่ ไปดำรงตำแหน่งครูใหญ่โรงเรียนบ้านแพงวิทยา และได้แต่งตั้งนายวิสิทธิ์ อุดทา ครูสายปฏิบัติการสอน รักษาราชการในตำแหน่งครูใหญ่
พ.ศ.2520 สร้างบ้านพักครู 1 หลัง ราคา 30,000 บาท (สามหมื่นบาทถ้วน)
พ.ศ.2521 สร้างโรงอาหารและสร้างอาคารเรียน 1 หลัง และสั่งให้นายวิสิทธิ์ อุดทา ไปช่วยราชการที่บ้านโคกสายทอง ให้นายทิม ถนัดค้า มาช่วยราชการที่โรงเรียนบ้านนาเข
วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2427 ทางราชการสั่งให้นายวิสิทธิ์ อุดทา มาดำรงตำแหน่งใน โรงเรียนเดิม
พ.ศ.2529 สร้างอาคารเรียน 1 หลัง แบบ สปช. 105/26 ราคา 810,000 บาท (แปดแสนหนึ่งหมื่นบาทถ้วน) ขุดบ่อเลี้ยงปลา 1 ที่ ราคา 30,000 บาท (สามหมื่นบาทถ้วน) ได้รับงบประมาณตามโครงการ กศ.พช. ทั้งสิ้น 40,000 บาท (สี่หมื่นบาทถ้วน)
วันที่ 10 มีนาคม พ.ศ.2535 ทางราชการจัดสรรงบประมาณ 60,000 บาท (หกหมื่นบาทถ้วน) สร้างถังน้ำซีเมนต์ มีขนาด 2.20 x 2.20 x 3.60 จำนวน 3 ถัง 1 ชุด ตามแบบ ฝ.33 ตามสัญญาเลขที่ 14/2535 ลงวันที่ 31 มกราคม พ.ศ.2535
พ.ศ.2536 ได้รับงบประมาณในการก่อสร้างส้วมแบบ 601/26 ขนาด 4 ที่นั่ง ตามสัญญาจ้าง เลขที่ 2/2536 ลงวันที่ 15 มิถุนายน 2536 งบประมาณ 90,000 บาท (เก้าหมื่นบาทถ้วน)
พ.ศ.2537 ได้รับงบประมาณในการสร้างสนามฟุตบอลแบบ ฟ.1 งบประมาณ 100,000 บาท (หนึ่งแสนบาทถ้วน) วันที่ 2 มีนาคม 2537
พ.ศ.2538 ได้รับงบประมาณในการก่อสร้างสนามบาสเกตบอล
พ.ศ.2538 นายสถาพร นาสุข ย้ายมาดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนบ้านนาเข
พ.ศ.2539 ได้รับงบประมาณในการก่อสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ แบบ สปช.105/29
พ.ศ.2550 ได้รับงบประมาณก่อสร้างถนนคอนกรีต ยาว 100 เมตร กว้าง 4 เมตร งบประมาณ 150,000 บาท (หนึ่งแสนห้าหมื่นบาทถ้วน)
พ.ศ.2553 ได้รับงบประมาณจาก สส.ชวลิต วิชัยสุทธ์ สส.นครพนม ในการก่อสร้างอาคารเอนกประสงค์ งบประมาณ 460,000 บาท (สี่แสนหกหมื่นบาทถ้วน)
พ.ศ.2554 ได้รับงบประมาณ งบแปรญัตติ ก่อสร้างถนนคอนกรีต ยาว 200 เมตร กว้าง 4 เมตร งบประมาณ 400,000 บาท (สี่แสนบาทถ้วน)
พ.ศ.2554 ได้รับงบประมาณซ่อมแซมอาคารเรียนแบบ ป.1ฉ/2518 โดยยกพื้นสูง งบประมาณ 200,000 บาท (สองแสนบาทถ้วน)
13 เมษายน พ.ศ.2555 จัดทำผ้าป่าสามัคคีเพื่อการศึกษา ได้เงินจำนวนประมาณ 580,000 บาท ได้ทำการจัดซื้อรถยนต์หกล้อ จำนวน 1 คัน และทำการก่อสร้างรั้วบริเวณด้านหลังโรงเรียน