โรงเรียนบ้านเหล่าพัฒนาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ  กระทรวงศึกษาธิการ  ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2482  ในเขตพื้นที่  หมู่ที่  5  ตำบลเหล่าพัฒนา  อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม  ซึ่งเดิมเป็นหมู่บ้านหนึ่งขึ้นกับตำบลบ้านเสียว อำเภอศรีสงคราม  จังหวัดนครพนม  เมื่อแรกก่อตั้งโรงเรียน  โดยอาศัยศาลาการเปรียญวัดสิริมงคล  บ้านเหล่าพัฒนา เป็นที่เปิดทำการสอน ใช้ชื่อโรงเรียนว่า  “ โรงเรียนประชาบาลตำบลบ้านเสียว 5 (วัดบ้านเหล่า ฯ) ” เปิดรับนักเรียนจาก  2 หมู่บ้านเข้าเรียนคือ  นักเรียนจากบ้านเหล่าพัฒนาและบ้านหนองดุด มีนักเรียนเมื่อแรกเปิด 110  คน  ครู 2 คน  เปิดสอน จาก ป. 1 – ป. 4  โดย มีนายไสย  วะเกิดเป้ม  เป็นครูใหญ่คนแรก

              ต่อมาเมื่อ  พ.ศ.2496  ชาวบ้านได้บริจาคที่ดิน  เนื้อที่  9  ไร่  ให้ตั้งโรงเรียน  โดยการนำของนายเสาร์  ท้าวนาง  ครูใหญ่  และได้ช่วยกันจัดหาทุนทรัพย์  ร่วมกับชาวบ้านสร้างอาคารให้เป็นเอกเทศ  ขนาดกว้าง  8.50 เมตร  ยาว 18  เมตร  จำนวน  1  หลังและในการก่อสร้างอาคารหลังนี้  ได้งบประมาณสนับสนุนจากทางราชการเล็กน้อยคือ 1,000  บาท (หนึ่งพันบาทถ้วน ) เพื่อจัดซื้อสังกะสีมุงหลังคา 

              เมื่อทำการก่อสร้างอาคารเรียนเสร็จแล้วได้ย้ายที่เรียนจากศาลาวัด  มาเรียนที่อาคารหลังใหม่  แล้วเปลี่ยนชื่อโรงเรียนว่า  “ โรงเรียนบ้านเหล่าหนองดุด ”  จนกระทั่ง พ.ศ. 2509 ชาวบ้านหนองดุดโดยการนำของ  นายยงยาร  สารคำ  ครูใหญ่โรงเรียนบ้านเหล่าพัฒนา  ที่มีภูมิลำเนาที่บ้านหนองดุด ได้ขอแยกนักเรียนไปเรียนที่โรงเรียนบ้านหนองดุดที่ตั้งขึ้นใหม่  นายสิทธิศักดิ์  คะสุดใจ  ครูใหญ่โรงเรียนบ้านเหล่าพัฒนาขณะนั้น  จึงได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนใหม่ว่า   “ โรงเรียนบ้านเหล่าพัฒนา ”  ซึ่งทางราชการได้อนุญาตให้ใช้ชื่อนี้ตั้งแต่  ปี พ.ศ. 2512  จนถึงปัจจุบัน