โรงเรียนบ้านท่าหนามแก้วสวนกล้วย แต่เดิมชื่อ โรงเรียนบ้านท่าหนามแก้ว ก่อสร้างเมื่อ วันที่ 9 เดือนพฤษภาคม พ.ศ.2482 โดยมีนายใบ พรรณวงศ์ เป็นครูใหญ่คนแรก อาศัยศาลาวัดบ้านท่าหนามแก้วเป็นที่เรียนชั่วคราว หลังคามุงด้วยไม้กระดาน ต่อมานายจันทร์ โพธิ ได้มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ขณะนั้นพร้อมด้วยคณะครู – ราษฎรในหมู่บ้าน ได้ร่วมกันสละทรัพย์และแรงงานช่วยกันเปลี่ยนหลังคาไม้กระดานเป็นสังกะสี จนกระทั่ง พ.ศ.2507 นายจันทร์ โพธิ และนายกาศ เจริญราษฏร์ ได้ร่วมกันบริจาคเงิน 500 บาท ซื้อที่ดินสร้างโรงเรียนใหม่ และในปีเดียวกันทางราชการได้จัดสรรงบประมาณ 20,000 บาท สร้างอาคารเรียน ป.1 ข. อย่างเป็นเอกเทศ
ต่อมาในปี พ.ศ.2511 ทางโรงเรียนได้รับงบประมาณจากทางราชการอีก 5,000 บาท ได้ดำเนินการใส่บานประตูหน้าต่าง เพดาน และระเบียงจนเสร็จเรียบร้อย
ปัจจุบันทำการสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาลปีที่ 1 ถึง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีนักเรียน 125 คน มีครูและบุคลากรทางการศึกษาที่ทำการสอนและปฏิบัติงานในโรงเรียน 12 คน ปัจจุบันมีนายอดุลไทย บัวชุม เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน มีพื้นที่ 7 ไร่ 1 งาน 72 ตารางวา มีหมู่บ้านในเขตบริการ ดังนี้
- หมู่บ้านในเขตบริการ
- บ้านท่าหนามแก้ว หมู่ที่ 3 ตำบลหนองเทา
- บ้านเหล่าสวนกล้วย หมู่ที่ 4 ตำบลหนองเทา
- หมู่บ้านนอกเขตบริการที่มาเรียนร่วม
- บ้านแก้งส้มโฮง หมู่ที่ 1 ตำบลพะทาย
- บ้านหาดทรายเพ หมู่ที่ 5 ตำบลหนองเทา
- บ้านน้อยลวงมอง หมู่ที่ 8 ตำบลหนองเทา
ที่อยู่โรงเรียน บ้านท่าหนามแก้ว หมู่ที่ 3 ตำบลหนองเทา อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม