ประวัติโรงเรียนโดยย่อ
โรงเรียนบ้านบะยาว ตั้งอยู่ที่ ๒๕๓ บ้านบะยาว ตำบลบะหว้า อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสกลนคร เขต ๓ เปิดสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ ถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ มีบุคลากร รวมทั้งสิ้น ๙ คน ข้าราชการครู ๙ คน นักการภารโรง - คน มีจำนวนนักเรียนทั้งหมด ๑๕๕ คน
โรงเรียนบ้านบะยาว ตั้งเมื่อวันที่ ๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๘๒ โดยมีนายสุคนธ์ ศิริกุล นายอำเภอวานรนิวาส เป็นประธานพิธีเปิดโรงเรียน มีนายทรงศักดิ์ ไชยบุญเรือง เป็นครูใหญ่คนแรก ครั้งแรกใช้ศาลาวัดศรีสะอาดบ้านบะยาวใหญ่ เป็นที่ทำการเรียนการสอน
พ.ศ. ๒๕๐๙ คณะครูและชาวบ้านร่วมกับทางราชการได้สร้างอาคารเรียนขึ้น ๑ หลัง ๓ห้องเรียน(แบบ ป.๑ ซ) สร้างในที่ดินสาธารณะ จำนวน ๑๙ ไร่ ๑๐ ตารางวา และได้ย้ายที่เรียนจากศาลาวัดมาเรียนที่อาคารเรียนหลังใหม่
พ.ศ. ๒๕๒๑ ได้เปิดสอนตามหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๒๑ และขยายการศึกษาภาคบังคับถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ โดยทางโรงเรียนได้เปิดสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ เป็นครั้งแรกในปีนี้ และได้ครูมาเพิ่มอีก ๑ คน รวมมีครูทั้งหมด ๗ คน
พ.ศ. ๒๕๒๖ ได้จัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ. ๒๕๒๑ รวมเป็น ๘ ห้องเรียน เปิดสอนตั้งแต่ ป. ๑ – ๖ มีนายสุกิจ ศรีหาคลัง ดำรงตำแหน่งเป็นครูใหญ่ มีครูทั้งหมด ๑๑ คน นักการภารโรง ๑ คน
พ.ศ. ๒๕๒๘ ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียน ๑ หลัง แบบ สปช. ๑๐๕ และอาคารอเนกประสงค์แบบ สปช. ๒๐๒ จำนวน ๑ หลัง และได้รื้อถอนอาคารเรียนหลังเดิมที่ชำรุดใช้การไม่ได้
พ.ศ. ๒๕๒๙ ได้รับงบประมาณก่อสร้างบ้านพักนักการภารโรง ๑ หลัง และบ่อเลี้ยงปลา ขนาด ๒๐x ๒๕x๑)๕๐ เมตร จำนวน ๑ บ่อ และในปีเดียวกันเปิดขยายชั้นเด็กเล็กอีก ๑ ห้องเรียน
ปีการศึกษา ๒๕๔๖ ได้เปิดการเรียนการสอนตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๔๔ ในชั้นปะถมศึกษาปีที่ ๑ และชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔
ปีการศึกษา ๒๕๔๖ กระทรวงศึกษาธิการได้ปรับเปลี่ยนปฏิรูปการศึกษาด้านระบบการบริหาร ยุบเลิกสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัด สำนักงานการประถมศึกษาอำเภอ
โรงเรียนบ้านบะยาวจึงได้ไปสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสกลนคร เขต ๓
ปัจจุบันจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ จนถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๔๔ โดยมี นายชัดเจน กุลอัก เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน