โรงเรียนบ้านหนามแท่งก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1  สิงหาคม  พ.ศ.  2483  ให้ชื่อว่าโรงเรียนประชาบาลตำบลโพนสูง(วัดศรีบุญเรือง)อาศัยศาลาการเปรียญวัดเป็นที่ตั้งโรงเรียน มีนายชัย ทันตาหะ เป็นครูใหญ่คนแรก ต่อมาเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม  พ.ศ.  2507  ได้ปลูกสร้างอาคารเรียนหลังแรกขึ้นบนที่ดินที่เป็นที่ตั้งของโรงเรียนในปัจจุบันนี้ โดยใช้งบปนะมาณของทางราชการและชาวบ้านบริจาคสมทบจำนวนหนึ่ง รวมเป็นเงินที่ใช้ก่อสร้างครั้งนี้ทั้งสิ้น  55,675 บาท

              วันที่  31  กรกฎาคม  พ.ศ.  2530  สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชได้เสด็จมาเยี่ยมคณะครู นักเรียน และพสกนิกรชาวสกลนคร ที่โรงเรียนบ้านหนามแท่ง

               ปัจจุบันโรงเรียนบ้านหนามแท่งจัดการศึกษา 2  ระดับ  คือ  ก่อนประถมศึกษา และประถมศึกษา  เพื่อบริการชุมชน 2 หมู่บ้านคือ  บ้านหนามแท่งหมู่ 2  และบ้านหนามแท่งหมู่ 4  ตำบลบ้านถ่อน  อำเภอสว่างแดนดิน  จังหวัดสกลนคร  บริหารโรงเรียนโดย นางนิตยา  รอดเข็ม  ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหนามแท่ง มีข้าราชการครู  8  คน นักการภารโรง 1 คน ธุรการ 1 คน นักเรียน  141  คน