โรงเรียนบ้านห้วยบาง ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2480 เดิมชื่อโรงเรียนประชาบาล ตำบลวาริชภูมิ 4 (วัดบ้านห้วยบาง) อาศัยศาลาวัด บ้านห้วยบางเป็นอาคารเรียน โดยนายหนู ศิริกุล นายอำเภอพรรณานิคม เป็นผู้ก่อตั้ง เปิดทำการสอนตั้งแต่ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 - 4 โดยเปิดสอนตามหลักสูตรของกระทรวงธรรมการ มีนายทน เดชภูมี เป็นครูใหญ่ คนแรก เริ่มก่อตั้งโรงเรียน ในสถานที่ปัจจุบัน เมื่อ พ.ศ. 2495 ซึ่งที่ดินแปลงนี้เป็นที่สงวนไว้ตามความคิดของคณะกรรมการหมู่บ้าน เพื่อใช้เป็นที่สาธารณประโยชน์ คณะครูและคณะกรรมการการศึกษาในหมู่บ้านต่าง ๆ ในเขตบริการ คือ บ้านห้วยบาง บ้านดงศรีชมพู บ้านดงน้อย บ้านภูแฉะ โดยการชักนำของ นายจันทร์ ศรีนุกูล และ นายสาย ศรีสำราญ โดยการระดมประชาชนในหมู่บ้านหารายได้มา สมทบทุนในการสร้างอาคารเรียน และได้รับงบประมาณสนับสนุนจากทางราชการอีก 10,000 บาท และได้สร้างแล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2498 จึงได้ย้ายเด็กนักเรียนมาเข้าเรียนเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน