ประวัติโรงเรียนโดยย่อ                                          

               โรงเรียนบ้านคำข่า ตั้งขึ้นเมื่อ  วันที่  30  ตุลาคม  2478  ให้นามว่า  โรงเรียนประชาบาลตำบลไร่ 3

(วัดบ้านคำข่า) ตั้งขึ้นครั้งแรกเปิดสอนอยู่ที่ศาลาวัดศรีชมพูบ้านคำข่า  โดยคณะกรรมการอำเภอพรรณนานิคม

เป็นผู้จัดตั้ง  ดำรงอยู่ด้วยเงินรัฐบาล  ทุนอุดหนุนการศึกษาประชาบาล  เปิดสอนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 4

ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ  โดยมีนายเม็ง  วงศ์วิสิษฐ์  เป็นครูใหญ่  

 วันที่  13 มิถุนายน 2480  ได้ย้ายมาสร้างโรงเรียนในที่ดินสาธารณะประโยชน์ด้านทิศตะวัยตกเฉียงเหนือของหมู่บ้านหมู่ที่ 4 มีพื้นที่  6 ไร่  เป็นที่ราชพัสดุ   เลขที่  96

                   8  ธันวาคม  2509  ย้ายอาคารเรียนมาสร้างในที่ดินสาธารณประโยชน์  ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่บ้านคำข่าน้อย  หมู่ที่  11  พื้นที่  13   ไร่   ตั้งชื่อว่า  “  โรงเรียนบ้านคำข่า “

                                   พ.ศ. 2522  ได้เปิดชั้นเรียนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 5

                                   พ.ศ. 2527   ทางราชการได้มีคำสั่งย้าย  นายเชิดชาย  ไชยตะมาตย์  มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ ระดับ 5แทน  นายเกียง   จุลนีย์

                                   พ.ศ. 2528   โรงเรียนได้รับจัดสรรตำแหน่งลูกจ้างประจำ  นักการภารโรง  และได้รับจัดสรร  ถังเก็บน้ำฝน  ฝ .30 พิเศษ  จำนวน 4 ถัง

                                   พ.ศ. 2529   โรงเรียนเปิดการเรียนการสอนชั้นเด็กเล็ก  และ  1  ตุลาคม  2530  ครูใหญ่ได้เลื่อนเป็นตำแหน่งอาจารย์ใหญ่

                                   พ.ศ. 2531  ได้รับจัดสรรงบประมารสร้างอาคารเรียน  แบบ สปช. 105/29   2  ชั้น   8  ห้องเรียน งบประมาณ 1,101,000   บาท

                                  พ.ศ. 2535   โรงเรียนได้รับอนุมัติให้จัดกิจกรรมการเรียนการสอนเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา  ถึงชั้น  มัธยมศึกษาปีที่   3   พระอาจารย์เกียง  จุลนีย์  ได้มอบที่ดินให้รงเรียน  จำนวน  120  ตารางวาและโรงเรียนได้ทำเป็นสระน้ำโรงเรียน

                                  พ.ศ. 2536  ศิษย์เก่าได้จัดทำรั้วโรงเรียนให้  ความยาว   154   เมตร  และต่อเติมอาคารอเนกประสงค์  งบประมาณ 40,000  บาท พ.ศ.  2538   ได้รับจัดสรรงบประมาณจัดทำสนามบาสเก็ตบอล  และต่อเติมอาคารเรียนแบบ  สน.102/26   เพื่อเป็นห้องกิจกรรมสหกรณ์ร้านค้าและโรงเรียนได้เป็นสถานที่ในกาจัดงานวันประถมศึกษาแห่งชาติของอำเภอพรรณานิคม พ.ศ.  2539  โรงเรียนได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้เป็นที่จอดเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามกุฏราชกุมาร   เสด็จพระราชดำเนินไปยังวัดถ้ำขามเพื่อประกอบพิธียอดฉัตรเทสกเจดีย์   เทสรังสีอนุสรณ์

                   พ.ศ. 2540  ได้รับจัดสรรงบประมาณจัดทำห้องวิทยาศาสตร์และห้องปฏิบัติการทางภาษา

                   พ.ศ. 2542   ได้รับจัดสรรงบประมาณสนามเด็กเล่นจาก  นพค. 26  สกลนคร

                   พ.ศ. 2543   ได้รับงบประมาณสร้างถังน้ำ ฝ30 พิเศษ  และนายเชาวฤทธิ์   คุณบุราณ ได้ขอเกษียณอายุก่อนกำหนด และได้มีคำสั่งย้าย  นายเรืองฤทธิ์   สุวรรณชัยรบ   ตำแหน่ง  อาจารย์ 2 ระดับ 7

มาแทน

                   พ.ศ. 2544  โรงเรียนได้รับความอนุเคราะห์จากพระอาจารย์เคี่ยม  โสรโย ก่อสร้างหอพระประธานพร้อมพระพุทธรูป  เครื่องสูบน้ำ  ถังน้ำสแตนเลสมูลค่า 158,000   บาท

                  พ.ศ. 2545  โรงเรียนได้ขอปรับปรุงเพื่อเข้าสู่โรงเรียนผู้อำนวยการ  5   ดาว   โรงเรียนห้องน้ำสะอาด

                  พ.ศ.2548  นายบุญศักดิ์   ไชยบุบผา   ได้ย้ายมาดำรงตำแหน่งแทน  นายเรืองฤทธิ์   สุวรรณชัยรบ

                  พ.ศ.2555  ว่าที่ร้อยตรีจารึก   จันทร์นามวงค์   ได้ย้ายมาดำรงตำแหน่งแทน         นายบุญศักดิ์   ไชยบุบผา  จนถึงปัจจุบัน