ประวัติโดยย่อของโรงเรียนบ้านเหล่าผักใส่

             โรงเรียนบ้านเหล่าผักใส่เดิมชื่อโรงเรียนประชาบาลตำบลมาย5 วัดบ้านเหล่าผักใส่  ก่อตั้งเมื่่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2482 โดยมี ร.ต.ท.ถวิล  ธนศรีรังกูล นายอำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร เป็นผู้จัดตั้งโดยอนุมัติของจังหวัดและมีนายจำนง  ศิลปะชัยกุล มาเป็นครูใหญ่คนแรก  โดยใช้กุฏิิวัดเจริญศรีบ้านเหล่าผักใส่เป็นสถานที่เรียนและเปิดสอนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1      มีนักเรียนทั้งสิ้น  47  คน เป็นชาย 30  คน  หญิง  17  คน

             ในปีพ.ศ. 2500ได้ย้ายที่ตั้งจากวัดเจริญศรีมายังที่ตั้งปัจจุบันซึ่งมีเนื้อที่ 25 ไร่  โดยรัฐบาลให้เงินจัดสร้างอาคารเรียนหลังแรก จำนวน 35,000 บาท โดยชาวบ้านได้ร่วมกันบริจาคไม้และแรงงานในการก่อสร้างอาคารเรียน

              ในปี พ.ศ. 2539 ได้รับอนุมัติให้เป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา เปิดสอนตั้งแต่ ชั้นอนุบาล 1 จนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มีนักเรียนสำเร้จการศึกษา  รุ่นที่ 1 ในปีพ.ศ. 2542