โรงเรียนหนองแวงวิทยานุกูล  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์  เขต 3  สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ  ก่อตั้งเมื่อวันที่  16 มิถุนายน  2482  ที่บ้านหนองแวง  อำเภอสมเด็จ  จังหวัดกาฬสินธุ์  ด้วยความร่วมมือร่วมใจของชาวบ้านต้องการให้ลูกหลานมีความรู้  ความสามารถในการอ่าน  เขียนได้  โดยใช้ศาลากลางบ้านเป็นสถานที่เล่าเรียน  ต่อมาชาวบ้านได้บริจาคที่ดินจำนวน  12  ไร่  3  งาน  86  ตารางวา  และสถานที่ราชการได้สร้างอาคารหลังแรกขึ้นโดยตั้งชื่อว่าโรงเรียนหนองแวงวิทยานุกูล  จัดชั้นเรียนแบบสหศึกษา  สอนตั้งแต่                      ชั้นเตรียมก่อนประถมศึกษาถึงชั้นประถมศึกษาปีที่  4  และต่อมาได้ขยายถึงชั้นประถมศึกษาปีที่  7

ต่อมาในปีการศึกษา  2540  ได้เปิดเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาเปิดสอนระดับ                   ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น คือ มัธยมศึกษาปีที่ 1  ปัจจุบันทำการสอนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่  3

โรงเรียนหนองแวงวิทยานุกูล  มีผู้ดำรงตำแหน่งครูใหญ่  อาจารย์ใหญ่  ผู้อำนวยการสถานศึกษาตามลำดับ  ดังนี้

1. นายนวล  ยาฤทธิ์                       พ.ศ.  2482 – 2483

2. นายเฟือน  ฉายไสว                    พ.ศ.  2483 – 2486

3. นายปรีชา  พันธุ์ศรี                      พ.ศ.  2486 – 2489

4. นายจำรัส  อินทรศรี                     พ.ศ.  2489 – 2490

5. นายปรีชา  พันธุ์ศรี                       พ.ศ.  2490 -2492

6. นายสนิท  อินทราช                      พ.ศ.  2492 – 2508

7. นายบุญโฮม  วงศ์พรหมเทพ          พ.ศ.  2508 – 2510

8, นายสมัคร  สุวรนรณศรี                  พ.ศ.  2510 – 2517

9. นายอำนวย  อินทราช                    พ.ศ.  2517 – 2526

10. นายมานิตย์  สนั่นเอื้อ                  พ.ศ.  2526 – 2535

11. นายพีระเพชร  ศิริกุล                   พ.ศ.  2535 – 2539

12. นายอนันต์  รุ่งเรือง                     พ.ศ.  2539 – 2553

13. นายประคอง  การศักดิ์                พ.ศ.  2553 – 2560

14. นายสุวิทย์  กมลตรี                     พ.ศ.  2561- ปัจจุบัน