ประวัติโดยย่อ

ประวัติโรงเรียนพิพัฒน์ราษฎร์บำรุง

          โรงเรียนพิพัฒน์ราษฎร์บำรุง  ก่อกำเนิดขึ้นมาราว  ร.ศ. 125  ตรงกับ พ.ศ. 2449 โดยเจ้าคุณพรหมมุณี สมเด็จมหาวีรวงศ์สังคนายก  ครั้งเป็นเจ้าคณะมณฑลอีสาน  และขุนจรัสชวนพันธ์ธรรม-การมณฑล  ได้มาจัดตั้งโรงเรียนขึ้นที่ศาลาวัดเกษมาคม (วัดเหนือ)  และตั้งให้ขุนไสยอุตมาลา (นายทัศน์  ศรีบุญลือ)  เป็นครูใหญ่คนแรก  และทำการสอนประจำเพียงคนเดียว มีเงินเดือนจากเงินบำรุงการศึกษาเป็นรายปี โดยในปีแรกได้รับค่าสอนจำนวน 160 บาท ต่อมานายสัมฤทธิ์  ศรีบุญลือ  น้องชายได้มาช่วยสอน  และพอสอนได้ไม่ถึงปี  นายสัมฤทธิ์ - ศรีบุญลือ    ก็ลาออกไปอุปสมบท  คงเหลือครูเพียงคนเดียวสอนประจำเรื่อยมาอีกหนึ่งปี นายสุทัศน์  ศรีบุญลือ  ลาออกไปรับตำแหน่งกำนันทางราชการจึงแต่งตั้งนายจำปา  ไชยจำนงค์ มาช่วยสอนแทน  แต่อยู่ได้ประมาณปีเศษก็ย้ายไปเป็นครูที่อำเภอเสลภูมิ  จังหวัดร้อยเอ็ด  ในปี พ.ศ. 2451  ทางราชการได้แต่งตั้งหม่อมหลวงช่วง  มาเป็นครูใหญ่แทน  จนถึงปี พ.ศ. 2456 ได้ย้ายไปอยู่จังหวัดอื่น  และ นายย่อม  มีคุปะ  มาเป็นครูใหญ่แทนในขณะนั้นมีจำนวนนักเรียน 51 คน  จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3    ในปีนั้นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3  เข้าสอบไล่  7  คน  สอบได้  5  คน โดยมีขุนนิพิฐนิติ-สาส์น  ธรรมการมณฑล  มาเป็นกรรมการ

          ในช่วงนั้น  โรงเรียนต้องอาศัยศาลาวัดเกษมาคมเป็นสถานที่เล่าเรียนโดยมีการสับเปลี่ยนครูใหญ่และครูประจำการตามสถานการณ์  จวบจนกระทั่งชุมชนได้เห็นความสำคัญของการศึกษามากขึ้น สถานที่เรียนไม่เพียงพอและเหมาะสม  รองอำมาตย์เอกหลวงพิพัฒน์กมลาเขต (ชิต  ศิริบูรณ์)  นายอำเภอสมัยนั้น  พร้อมด้วยราษฎร์  พ่อค้า  ประชาชน  ภายในเขต  ได้ร่วมกันเสียสละเวลา  ทรัพย์  สร้างโรงเรียนเอกเทศขึ้น  1  หลัง  หลังคามุงกระเบื้อง  บนเนื้อที่  13  ไร่เศษ  สิ้นเงินค่าก่อสร้าง  6,101.90 บาท  (หกพันหนึ่งร้อยเอ็ดบาทเก้าสิบสตางค์)

 เมื่อสร้างเสร็จได้ทำพิธีเปิดป้ายนามโรงเรียนเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2464  โดยเจ้าคุณรณชัยชาญยุทธ สมุห-เทศาภิบาล  เป็นประธานพร้อมด้วย  เจ้าคุณชัยสุนทรบวรภักดี  ผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์  มาร่วมในพิธี  และตั้งชื่อนามโรงเรียนว่า “โรงเรียนพิพัฒน์ราษฎร์บำรุง”  ซึ่งในขณะนั้น 

นายจำปา  ไชยจำนงค์  ยังเป็นครูใหญ่ ในปีนั้นมีจำนวนนักเรียน 146  คน

          จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2512  หน่วยราชการ  และผู้ปกครองนักเรียน  ได้มีความคิดว่าน่าจะยุบรวมโรงเรียนพิพัฒน์ราษฎร์บำรุง และโรงเรียนศรีกมลาไสย  เข้าด้วยกัน  เพื่อง่ายต่อการบริหารเพราะมีอาณาเขตใกล้เคียงกันเพียง 50 เมตร  และขอแลกเปลี่ยนที่ดินจากกรมธนารักษ์  กระทรวงการคลัง  ซึ่งอยู่ติดกับโรงเรียนศรีกมลาไสยกับที่ดินเดิม  เป็นผลสำเร็จ และเมื่อรวมเนื้อที่แล้วมีทั้งสิ้น 16 ไร่ 1 งาน  65   ตารางวา  และใช้ชื่อนามโรงเรียนว่า  “ โรงเรียนพิพัฒน์ราษฎร์บำรุง ”  จนกระทั่งถึงปัจจุบัน