ประวัติโรงเรียน

            โรงเรียนธรรมจารีนิวาส ตั้งอยู่  147  หมู่ที่ 1 ตำบลแคนใหญ่  อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด  รหัสไปรษณีย์  45000  โทรศัพท์ - website :  https://data.bopp-obec.info/web/home.php?School_ID=1045450018

            จัดตั้งและเปิดทำการสอนเมื่อ   พ.ศ.  2465  “เดิมชื่อ”โรงเรียนประชาบาลตำบลโนนรัง  4”  (วัดบ้านแคน)  ต่อมาทางราชการได้ตัดคำว่า “ประชาบาล”  ออก  จึงได้ชื่อใหม่ว่า “โรงเรียนวัดบ้านแคนโนนรัง”  ครั้นอยู่ต่อมาทางราชการได้ตัดคำว่า  “โนนรัง”  ออกอีกคงเหลือแต่  “โรงเรียนบ้านแคน”  แต่ขณะนั้นในอำเภอเมืองร้อยเอ็ดมีชื่อโรงเรียนดังกล่าวอยู่ถึง  3  โรงเรียนทางโรงเรียนจึงขอเปลี่ยนชื่อใหม่ได้รับอนุญาตจากทางราชการให้เปลี่ยนเป็น  “โรงเรียนวัดธรรมจารีนิวาส”  ตามชื่อวัด

            แต่ก่อนนั้นแบ่งชั้นเรียนออกเป็น  6  ชั้น  คือ  ชั้นเตรียมจนถึงชั้นประถมปีที่  6  อยู่ต่อมาเมื่อ  พ.ศ.  2478  ได้ตัดชั้นประถมปีที่  6  ออกและต่อมาได้ตัดชั้นประถมปีที่  5  ออก  คงเหลือชั้นเตรียมถึงชั้นประถมปีที่  4  รวมเป็น  5  ห้อง  และต่อมาได้ตัดชั้นเตรียมออกอีกคงเหลือแต่ชั้นประถมปีที่  1  ถึงชั้นประถมปีที่  4  แต่เดิมตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียนนี้เป็นครูใหญ่ตามคำสั่งองค์การบริหารส่วนจังหวัดร้อยเอ็ดที่  365/2512  ต่อมาได้มีการกำหนดตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียนเป็น  “อาจารย์ใหญ่”  ตามคำสั่งที่  445/2525 

            ในปี  พ.ศ.  2514  ทางราชการได้อนุมัติงบประมาณในการปลูกสร้างอาคารเรียนเป็นโรงเรียนเอกเทศถาวรตามแบบ  ป.1 ฉ  ขนาด  4  ห้องเรียน  ได้ย้ายโรงเรียนออกจากวัดมาปลูกสร้างใหม่ในที่ดินโรงเรียนจำนวน  12  ไร่เศษ  ชื่อของโรงเรียนนั้นเมื่อย้ายออกมาจากวัด  เพื่อความเหมาะสมจึงตัดคำว่า  “วัด”  ออกคงเหลือชื่อว่า  “โรงเรียนธรรมจารีนิวาส”   ดังเหตุที่กล่าวข้างต้น

            ในปี พ.ศ.  2521  ทางราชการมีนโยบายขยายการศึกษาภาคบังคับจากชั้นประถมศึกษาปีที่  1  ถึง  ชั้นประถมศึกษาปีที่   6  และในปี  พ.ศ.  2523  ทางโรงเรียนได้รับงบประมาณค่าก่อสร้างต่อเติมใต้ถุนอาคารเรียนตามแบบ  ป.1 ฉ  จำนวน  3  ห้องเรียน    ปี  พ.ศ.  2524  ได้รับงบประมาณก่อสร้างโรงฝึกงานตามแบบ  สามัญ  312  จำนวน  1  หลัง  ปี  พ.ศ.  2526  ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียนตามแบบ  สปช.105/2526  จำนวน  1  หลัง  การก่อสร้างไม่สามารถก่องสร้างเสร็จตามสัญญาได้เนื่องจากผู้รับจ้างได้ทิ้งงาน  ต่อมาทางราชการได้อนุมัติจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมอีกในปีงบประมาณ   2530  จึงได้ทำการก่อสร้างอาคารเรียนอีกจนแล้วเสร็จ  และได้ทำพิธีขึ้นอาคารเรียนหลังใหม่เมื่อวันที่  1  พฤษภาคม  2531

          ในปี  พ.ศ.  2533  ทางโรงเรียนร่วมกับคณะศิษย์เก่าและชาวบ้านร่วมกันบริจาคจัดทำผ้าป่ามาทอดได้เงิน  40,045.50  บาท  (สี่หมื่นสี่สิบห้าบาทห้าสิบสตางค์)  ทางโรงเรียนร่วมกับคณะกรรมการการศึกษาและชาวบ้านได้นำเงินจำนวนดังกล่าวไปก่อสร้างซุ้มประตูทั้งสองข้างและสนามเด็กเล่น  ส่วนที่เหลือนำเข้าสมทบชื่ออุปกรณ์การเรียนการสอน  คณะผ้าป่าครั้งนี้นำโดยคุณสุทิน  สมเพชร   คุณเพ็ญ-คุณสังเวียน  เครือผือ  และในปีเดียวกันทางโรงเรียนได้รับสายธารศรัทธาจากหลวงพ่อภาวนาพุทโธ  และสายบุญได้นำเงินบริจาคเพื่อก่อตั้งมูลนิธิช่วยเหลือเด็กยากจนแต่เรียนดี  เมื่อวันที่  9  มิถุนายน  2533  เป็นจำนวนเงิน  200,000  บาท  (สองแสนบาทถ้วน)  ทางโรงเรียนร่วมกับชาวบ้านจึงได้ขออนุญาตจัดตั้งเป็นมูลนิธิตามวัตถุประสงค์  และได้รับจัดตั้งเป็นมูลนิธิตามกฎหมาย

          ในปี  พ.ศ.  2536  ทางโรงเรียนได้รับอนุมัติให้เปิดเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา  สอนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่  3

          ในปี  พ.ศ.  2538  ทางโรงเรียนได้รับความร่วมมือจากคณะกรรมการการศึกษา  ผู้ปกครอง  และศิษย์เก่าตลอดจนผู้มีจิตศรัทธา  เพื่อจัดซื้อที่ดินและก่อสร้างอาคารห้องสมุด  คณะผ้าป่าและศิษย์เก่าได้นำเงินไปซื้อที่ดินและใช้จ่ายในการต้อนรับเหลือเงินจำนวนสามแสนบาทเศษ  ทางโรงเรียนร่วมกับคณะกรรมการศึกษาพร้อมด้วยชาวบ้านร่วมกันจัดสร้างห้องสมุดจนแล้วเสร็จในเดือนมกราคม  2539  และได้ซื้อที่ดิน  ดังนี้

  แปลงที่  1  ซื้อจาก  นางขันทอง   สารจันทร์                 จำนวน  1  ไร่

            แปลงที่  2  ซื้อจาก  นางเกสร   เพชรแสน                    จำนวน  1  ไร่

            แปลงที่  3  ซื้อจาก  นายมี   สารจันทร์                        จำนวน  2  งาน

            แปลงที่  4  ซื้อจาก  นางแดง   สารจันทร์                      จำนวน  20  ตารางวา

              ในปี  พ.ศ. 2540  ทางโรงเรียนได้รับงบประมาณในการก่อสร้างอาคารเรียนตามแบบ  สปช.109/2529  จำนวน 4 ห้องเรียน

ในปี  พ.ศ. 2542  ได้รับงบประมาณในการต่อเติมใต้ถุนอาคารเรียนชั้นล่าง  จำนวน  4  ห้องเรียน

              ในปี  พ.ศ. 2545  โรงเรียนได้รับงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนตำบลแคนใหญ่  จำนวน  40,500  บาท  (สี่หมื่นห้าร้อยบาทถ้วน)  เพื่อซื้อดินเพื่อถมสนามและที่ลุ่ม  ดินลูกรังถมถนนเพื่อป้องกันน้ำท่วม  นอกจากนี้ยังได้รับคัดเลือกเป็นโรงเรียนในโครงการสิ่งแวดล้อมดีเด่นของ บริษัท ฮอนด้าประเทศไทย  1  ใน  10   โรง  ของเขตการศึกษา  10 

             ในปี พ.ศ. 2546  รัฐบาลได้เปลี่ยนโครงสร้างการบริหารกระทรวงใหม่ ยุบรวม ทะบวง กรมต่าง ๆ เข้าด้วยกัน  โรงเรียนจึงมาสังกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน   สำนักงานเขตพื้นการศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1  เมื่อวันที่  7  เดือน  กรกฎาคม  พ.ศ. 2546

             ในปี พ.ศ. 2547  ได้งบประมาณจากองค์การบริหารส่วนตำบลแคนใหญ่ ถมดินลูกรังถนนรอบบริเวณโรงเรียน

              ปี พ.ศ. 2560  ร่วมกับคณะศิษย์เก่าและชุมชน บริจาคและทำบุญผ้าป่าสามัคคีได้เงินจำนวน 356,010 บาท (สามแสนห้าหมื่นหกพันสิบบาทถ้วน) ได้นำเงินจำนวนดังกล่าวไปใช้ในโครงการสานฝันนักฟุตบอลอาซี (แคนใหญ่อาคาเดมี่) และจัดซื้ออุปกรณ์การเรียนการสอน

             ปี พ.ศ. 2560  โรงเรียนบ้านหนองโทนหนองเขวามาเรียนรวมตามโครงการบริหารจัดการคุณภาพโรงเรียนขนาดเล็กโรงเรียนธรรมจารีนิวาสเป็นโรงเรียนหลัก โรงเรียนบ้านหนองโทนหนองเขวาเป็นโรงเรียนมารวม

             ปี พ.ศ. 2562  นายพูลสวัสดิ์  โคตพงค์ ได้มาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนจนถึงปัจจุบัน

             ปี พ.ศ. 2563  โรงเรียนได้เข้าร่วมโครงการนำร่องโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะพลเมืองรุ่นใหม่ (School as Learning Community : SLC)

             ปี พ.ศ. 2564  จัดกิจกรรมทอดผ้าป่าการศึกษา 99 ปี โรงเรียนธรรมจารีนิวาส เพื่อสร้างโดมคลุมลานอเนกประสงค์และสนามเด็กเล่นในร่มได้เงินหลังหักค่าใช้จ่าย จำนวน 870,993.24 บาท วันที่ 9 สิงหาคม 2564 เปิดใช้อาคารเรียน แบบ สปช.105/29 ซึ่งได้รับการจัดสรรงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน