ประวัติโรงเรียนบ้านเหล่าหมากคำ

 โรงเรียนนี้ตั้งขึ้นครั้งแรกเมื่อ 01/12/ 2487 และแต่ไม่มีการจัดการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง จนเลิกการจัดการเรียนการสอนไป เมื่อวัน เดือน ปี ใดไม่ปรากฏแน่นอน

                ครั้งที่ 2 ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2481 โดยมีนายจรูญ บุณยเพ็ญ อดีตศึกษาธิการอำเภอพยัคฆภูมิพิสัยมาเป็นประธานในพิธีเปิด เปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีนักเรียน 80 คน นายทักษิณ สารีบุตร ครูใหญ่ นายจรัส เพชรศรีสุก ครู อาศัยศาลาวัดบ้านหนองบัวชุมเป็นสถานที่เรียน รับนักเรียนจากบ้านหนองบัวชุม เหล่าหมากคำ และบ้านสะเดาหวาน

                เมื่อ พ.ศ. 2484 ทางราชการได้อนุมัติงบประมาณมาปลูกสร้างอาคารเรียน แต่สร้างไม่เสร็จตามแบบแปลนใช้เป็นสถานที่เรียนชั่วคราว

                เมื่อ พ.ศ. 2487 ทางราชการได้อนุมัติเงินงบประมาณเพิ่มเติม 1,500 บาท สร้างอาคารเรียนเพิ่มเติมจนเสร็จ ให้นามว่า โรงเรียนบ้านเหล่าหมากคำ (เหล่าหมากคำวิทยาสฤษดิ์) ที่ดินที่ปลูกสร้างอาคารเรียนและบริเวณโรงเรียนได้มาจากการบริจาคของราษฏร

                การบริหารงานโรงเรียน ได้แบ่งการบริหารงานให้ครู , อาจารย์รับผิดชอบ 6 งาน คือ งานวิชาการ งานอาคารสถานที่ งานบุคลากร งานธุรการการเงินและพัสดุ งานกิจการนักเรียนและงานความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชน แต่ละวันจัดครูเวรควบคุมดูแลนักเรียน และดูแลรักษาอาคารสถานที่ตลอดจนทรัพย์สินของโรงเรียน สำหรับนักเรียนด้านกิจการนักเรียน ได้จัดให้มีสภานักเรียน ประกอบด้วย ประธานสภานักเรียน รองประธาน เลขานุการ และกรรมการจากหัวหน้าชั้นโดยตำแหน่ง นอกจากนี้ให้มีสารวัตรนักเรียนคอยควบคุมดูแลนักเรียนช่วยครู , อาจารย์

 สภาพปัจจุบัน

                โรงเรียนบ้านเหล่าหมากคำ เป็นโรงเรียนขนาดเล็ก ตั้งอยู่ที่บ้านเหล่าเม็ก หมู่ที่ 15 ตำบลนาภู อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม รหัสไปรษณีย์ 44210

ที่ดินโรงเรียนมี 4 แปลง ดังนี้

1.             แปลงที่ 1 เป็นที่ตั้งของโรงเรียน                                         มีพื้นที่ 12 ไร่       - งาน     20 ตารางวา

2.             แปลงที่ 2 เป็นที่ตั้งโรงเรียนด้านทิศเหนือ                            มีพื้นที่   3 ไร่       2 งาน     23 ตารางวา

3.             แปลงที่ 3 เป็นที่ปลูกป่ายูคาลิปตัส ทิศใต้                           มีพื้นที่   4 ไร่       3 งาน     16 ตารางวา

4.             แปลงที่ 4 เป็นที่ปลูกสวนผลไม้มะม่วง                                มีพื้นที่   5 ไร่       - งาน     16 ตารางวา

รวมมีพื้นที่ทั้งหมด 25 ไร่ 1 งาน  75 ตารางวา

                โรงเรียนบ้านเหล่าหมากคำ เปิดทำการเรียนการสอน ระดับชั้นอนุบาล ถึง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีนักเรียนจำนวน 233 คน ครูจำนวน 12 คน เจ้าหน้าที่ธุรการจำนวน 1 คน ครูอัตราจ้างจำนวน 1 คน ครูพี่เลี้ยงเด็กพิการจำนวน 1 คน ช่างครุภัณฑ์ชั้น 3 จำนวน 1 คน มีอาคารเรียนจำนวน 4 หลัง อาคารประกอบ จำนวน 2 หลัง สนามกีฬา 1 แห่ง ลานอเนกประสงค์ 1 แห่ง สนามฟุตบอล 1 แห่ง และห้องส้วม จำนวน 5 หลัง 12 ที่

หมู่บ้านในเขตบริการ มี 7 หมู่บ้าน คือ

1.             บ้านเหล่าหมากคำ                  หมู่ที่ 2

2.             บ้านสะเดาหวาน                     หมู่ที่ 3

3.             บ้านหนองบัวชุม                    หมู่ที่ 5

4.             บ้านเหล่าหมากคำ                  หมู่ที่ 12

5.             บ้านสะเดาหวาน                     หมู่ที่ 13

6.             บ้านเหล่าเม็ก                           หมู่ที่ 15

7.             บ้านหนองบัว                          หมู่ที่ 17

เป็นหมู่บ้านในเขตชนบท ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทำนา ค้าขาย เจียระไนพลอย และทอผ้า ฐานะส่วนใหญ่ค่อนข้างยากจน การคมนาคมสะดวก โครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ เช่น ประปา ไฟฟ้า สาธารณูปโภคอยู่ในเกณฑ์ที่ดี มีองค์การบริหารส่วนตำบลนาภูให้บริการสาธารณะ