โรงเรียนบ้านห้วยทรายศึกษา ตั้งเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2482 เปิดการเรียนการสอนครั้งแรกในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-4 โดยใช้ศาลาวัดบ้านห้วยทรายเป็นสถานที่เรียน มีนายพิทักษ์   วงษา เป็นครูผู้สอนและครูใหญ่คนแรก

- พ.ศ.2500 ก่อสร้างอาคารเรียนในที่ดินของโรงเรียนในปัจจุบัน และย้ายนักเรียนมาเรียนในปี พ.ศ.2501

- พ.ศ.2515 ชาวบ้านร่วมกับนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ก่อสร้างอาคารเรียนชั่วคราว 1 หลัง

- พ.ศ.2518 ก่อสร้างบ้านพักครู 1 หลัง

- พ.ศ.2520 ขยายชั้นเรียนประถมศึกษาปีที่ 5 และก่อสร้างอาคารเรียนแบบ ป 1 ฉ. จำนวน 1 หลัง

- พ.ศ.2521 เกิดน้ำท่วมใหญ่ ระดับน้ำถึงชั้น 2 ของอาคารเรียน

- พ.ศ.2522 ก่อสร้างโรงฝึกงาน จำนวน  1 หลัง