ประวัติย่อ
โรงเรียนนี้ก่อตั้งขึ้นเมื่อ วันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๑๓ ซึ่งชื่อโรงเรียนบ้านภุคำเบ้า ตำบลโคกสูง อำเภอนำพอง จังหวัดขอนแก่น ผู้ดำเนินการจัดตั้งคือราษฎรบ้านภูคำเบ้า ได้ร่วมใจกันสละเงินและแรงงาน จัดหาวัสดุ ก่อสร้างขึ้นเป็นอาคารชั่วคราว และยังได้รับการสนับสนุนจากนายละมัย เชื้อบุญมา ครูใหญ่โรงเรียนเขื่อนอุบลรัตน์อีกด้วย เพราะก่อนวันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๑๓ ลูกหลานชาวบ้านภูคำเบ้า ต้องเดินทางไปเรียนบ้านบ่อนกเขา เช้าไปเย็นกลับ ซึ่งเป็นระยะทางไกลพอสมควร จึงพร้อมใจกันตั้งโรงเรียนนี้ขึ้น สิ้นเงินและแรงงานคิดเป็นเงิน ๔,๕๐๐ บาท (สี่พันห้าร้อยบาทถ้วน)
โรงเรียนนี้ดำรงอยู่ด้วยงบประมาณของ องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น ดำเนินการสอนแบบสหศึกษา เปิดสอนในระดับชั้น ป.๑ ถึง ป.๔ ปีแรกของการเปิดเรียนนั้น มีนักเรียนชายหญิง จำนวนทั้งสิ้น ๙๖ คน ทางราชการได้กำหนดพิธีเปิดเรียนเมื่อวันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๑๓
ทางราชการได้แต่งตั้งนายชวน ยิ้มรัตนบวร ปลัดโทอำเภอน้ำพอง แทนนายอำเภอน้ำพองมาเป็นประธานในพิธีเปิด นายจรูญสิทธิสรศักดิ์ ผู้ช่วยศึกษาธิการอำเภอน้ำพอง
เมื่อวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๑๗ ทางราชการได้จัดสรรงบประมาณให้โรงเรียนบ้านภูคำเบ้า ๗๐,๐๐๐ บาท (เจ็ดหมื่อบาทถ้วน) มาให้สร้างอาคารเรียน แบบ ป.๑ ฉ.๒ งานก่อสร้า้งแล้วเสร็จเมื่อวันที่ - มีนาคม ๒๕๑๗ และได้เปิดทำการสอนเมื่อวันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๑๗
เมื่อเดือนเมษายน ๒๕๑๗ ประชาชนผู้ปกครองนักเรียนได้สละเงินคนละ ๑๐ บาท ครู ๒ คน คนละ ๑๐๐ บาท ย้ายอาคารหลังเก่าซึ่งปรากฎยังอยู่ทางมุมทิศใต้สนาม เยื้องตะวันออกมาปลูกสร้างใหม่ ต่ออาคารหลังใหม่ทำรั้วรอบสนามทั้งสี่ทิศ ทำป้ายชื่อบ้านคำเบ้า มาเป็นโรงเรียนบ้านภูคำเบ้า เพื่อให้เหมาะสมกับท้องถิ่น ตามหนังสืออนุญาต ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น ที่ ขก ๓๑/๖๗ ลงวันที่ ๒๔ กันยายน ๒๕๑๗