โรงเรียนบ้านหนองหัวช้างดอนพันชาดเริ่มก่อตั้งเมื่อวันที่16  พฤษภาคม  2477  โดยใช้ศาลาการเปรียญวัดสถาพรบ้านหนองหัวช้าง เป็นอาคารเรียน รับนักเรียนจากบ้านหนองหัวช้างและบ้านดอนพันชาด ซึ่งแต่ก่อนต้องไปเรียนบ้านนาจาน เปิดสอนตั้งแต่ชั้นประถะศึกษาปีที่ 1-4ปี พ.ศ.2480 เกิดไฟไหม้บ้านหนองหัวช้างและศาลาวัด โรงเรียนจึงย้ายไปเรียนที่บ้านนาจานปี พ.ศ.2481 ทางวัดได้สร้างศาลาเสร็จ จึงกลับมาทำการเรียนการสอนตามเดิมปี พ.ศ.2485 โรงเรียนได้รับเงินอุดหนุนจากทางราชการ จำนวน 25 บาท เป็นค่าลาปลูกสร้างอาคารเรียนเป็นเอกเทศ ในเนื้อที่ 6 ไร่ สร้างอาคารเรียนขนาด 5 คูหา ไม่ยกพื้น  หลังคามุงแฝก อยู่ได้ 4 ปี อาคารเรียนชำรุด ไม่มีเงินซ่อมแซม จึงย้ายไปเรียนที่วัดตามเดิมปี พ.ศ.2497 ได้สร้างอาคารเรียนเอกเทศถาวร รวมเงิน 1,600   บาทจากเงินบริจาคปี พ.ศ.2499-2500 คณะครูและชาวบ้านจึงได้หาสถานที่ปลูกอาคารเรียนเอกเทศ ซึ่งได้เลือกสถานที่ปัจจุบันนี้ ซึ่งเป็นที่ว่างเปล่ารวมกับที่ซึ่งมาจากการเอาสถานที่โรงเรียนเดิม แลกเปลี่ยนกับประชาชนและได้จดทะเบียนกรรมสิทธิ์  ปี พ.ศ.2551 ได้ดำเนินการขออนุญาตรื้อถอนอาคาร ป 1 ฉ 4 ห้องเรียน   ปี พ.ศ.2553 ได้รับงบประมาณให้ก่อสร้างอาคารเรียน แบบ สปช 105/29 ปรับปรุง 2 ชั้น 4 ห้อง บันได 2ข้างปัจจุบัน โรงเรียนบ้านหนองหัวช้างดอนพันชาด ตั้งอยู่ที่บ้านหนองหัวช้าง หมู่ที่ 8 ตำบลหนองแปน อำเภอมัญจาคีรี  จังหวัดขอนแก่น ระยะทางห่างจากอำเภอมัญจาคีรี 13  กิโลเมตร มีเนื้อที่ 17 ไร่  3 ตารางวาเข้าสู่โครงการโรงเรียนปฏิรูปการศึกษาในปี 2539  ผ่านการประเมินโรงเรียนดีประจำอำเภอ  โรงเรียนต้นแบบ(ในฝันรุ่น 3) พ.ศ.2553 เปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับอนุบาลปีที่ 1 ถึงระดับมัธยมศึกษาปีที่ 3  โดยจัดให้บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอภาคกัน ทั้งบุคคลที่มีความบกพร่อง และไม่เสียค่าใช้จ่ายทางการศึกษา  เป็นโรงเรียนขยายโอกาสที่เน้นการจัดกิจกรรมการเรียนที่เน้นกระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเอง  มีการฝึกปฏิบัติ คิดเป็น  ทำเป็นและสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้  รวมทั้งปลูกฝังคุณธรรม ค่านิยมที่ดีงามและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตร  ปีการศึกษา 2555  มีนักเรียนรวม  222 คน  พนักงานราชการ  3  คน  ครูประจำการ  14  คน  รวมบุคลากรทั้งสิ้น  17  คน  มีอาคารเรียน  3  หลัง  จัดชั้นเรียนเป็น 11 ห้องเรียน  ห้องพิเศษ  5 ห้อง  อาคารประกอบ 4  หลังปีการศึกษา 2556  มีนักเรียนรวม  210 คน  พนักงานราชการ  2  คน  ครูประจำการ  13  คน  รวมบุคลากรทั้งสิ้น  15  คน  มีอาคารเรียน  3  หลัง  จัดชั้นเรียนเป็น 11 ห้องเรียน  ห้องพิเศษ  5 ห้อง  อาคารประกอบ 4  หลัง    ปี2559 มีนักเรียน 176 คนครูประจำการ  14 คน พนักงานราชการ 2 คน อัตราจ้าง 1 คน ครูพิี่เลี้ยง  1 คน  นักการภารโรง  2  คน รวม 20 คน

  หมู่บ้านในเขตบริการ 4 หมู่บ้าน คือบ้านดอนพันชาดหมู่ที่ 3 บ้านหนองหัวช้าง หมู่ที่ 8 , 13 และ 16  สภาพบ้านเป็นชุมชนชนบท ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม  รายได้น้อย ส่วนใหญ่ฐานะยากจน  สังคมของชาวบ้านมีความสามัคคีร่วมแรงร่วมใจกันในกิจกรรมต่างๆของชุมชน