โรงเรียนหนองขามวิทยาคาร ตั้งอยู่เลขที่ ๒๘๘ หมู่ที่ ๙ ถนน สันติสุข ๒ตำบลหนองไผ่ อำเภอ ชุมแพ จังหวัดขอนแก่น ก่อตั้งเมื่อ วันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๔๘๗ โดยนายสมัย เวสพันธ์ นายอำเภอชุมแพ ตั้งเป็นเอกเทศชั่วคราว ต่อมา นายไพ ดีบุญมี ผู้ใหญ่บ้านหนองขามพร้อมด้วยราษฎรร่วมกันปลูกสร้างขึ้นในที่ดินแปลงที่ ๑ ของโรงเรียน พื้นที่ ๑๖ ไร่ ๓๘ ตารางวา
ปัจจุบันเปิดสอนตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษาถึงระดับประถมศึกษา มีจำนวนนักเรียนทั้งหมด ๗๗๑ คน แยกเป็นนักเรียนชาย ๓๙๖ คน นักเรียนหญิง ๓๗๕ คน ข้าราชการครู ๓๕ คน นักการภารโรง ๑ คน ลูกจ้างรายวัน ๑ คน และเจ้าหน้าที่ธุรการ จำนวน ๑ คน
สภาพทั่วไปของโรงเรียนหนองขามวิทยาคาร ตั้งอยู่ในเขตชุมชน มีหมู่บ้านในเขตบริการ ๑ หมู่บ้าน คือ บ้านหนองขาม หมู่ที่ ๙ ตำบลหนองไผ่ บ้านโชคชัย หมู่ที่ ๑๘ ตำบลหนองไผ่ บ้านนครชัย หมู่ที่ ๑๘ ตำบลชุมแพ และบ้านสันติสุข หมู่ที่ ๘ ตำบลชุมแพ นักเรียนบางส่วนมาจากหมู่บ้านต่าง ๆ นอกเขตบริการ ด้านอาคารสถานที่ของโรงเรียนประกอบด้วย อาคารเรียน อาคารประกอบ และสิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ ดังนี้ อาคารเรียนแบบสร้างเอง จำนวน ๒ หลัง แบบ สปช. ๑๐๕/๒๙ จำนวน ๓ หลัง แบบ ป.๑ ช จำนวน ๒ หลัง แบบ สปช. ๑๐๒/๒๖ จำนวน ๑ หลัง แบบ ป.๑ ฉ จำนวน ๑ หลัง อาคารอเนกประสงค์ สปช. ๒๐๕/๒๖ จำนวน 1 หลัง โรงฝึกงานแบบองค์การ จำนวน ๑ หลัง โรงอาหารแบบสร้างเอง จำนวน ๑ หลัง ห้องสมุดแบบสร้างเอง จำนวน ๑ หลัง ส้วมแบบ สปช. ๖๐๑/๒๖ จำนวน ๔ หลัง มีพื้นที่ ๑๖ ไร่ - งาน ๓๘ ตารางวา