โรงเรียนบ้านผักหนาม ตั้งอยู่ที่บ้านผักหนามคำ หมู่ที่ 8 ตำบลหนองกุงใหญ่ อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ
ปัจจุบันโรงเรียนบ้านผักหนามมีอาคารเรียน 3 หลัง เป็นแบบ ป.1 ฉ จำนวน 1 หลัง 2 ชั้น จำนวน 6 ห้องเรียน อาคารเรียนแบบ ป. 1 ช จำนวน 1 หลัง 1 ชั้น 5 ห้องเรียน อาคารแบบ สปช. 105 / 29 จำนวน 1 หลัง 2 ชั้น 8 ห้องเรียน อาคารอเนกประสงค์ยกสูงใต้ถุนโล้ง 1 ห้อง อาคารเรียนปฐมวัยที่ก่อสร้างโดยเป็นศิษย์เก่า 2 ห้องเรียน อาคารโรงฝึกงานที่ปรับปรุงเป็นโรงอาหาร จำนวน 1 หลัง ห้องปฏิบัติการ จำนวน 8 ห้อง ห้องสมุด 1 หลัง ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ จำนวน 1 ห้อง ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ จำนวน 1 ห้อง ศูนย์ ดิจิทัล ชุมชน จำนวน 1 ห้อง ห้องเสริมวิชาการ จำนวน 1 ห้อง ห้องภาษาพาเพลิน จำนวน 1 ห้อง ห้องดนตรีไทย จำนวน 1 ห้อง ห้องเศษฐกิจพอเพียง จำนวน 1 ห้อง ห้องน้ำห้องส้วม จำนวน 4 หลัง 16 ห้อง ห้องพยาบาลจำนวน 1 ห้อง สนามวอลเลย์บอล จำนวน 1 สนาม สนามบาสเกตบอล จำนวน 1 สนาม สนามตะกร้อ จำนวน 1 สนาม สนามฟุตซอล จำนวน 1 สนาม สนามเด็กเล่น จำนวน 1 สนาม มีที่ดินจำนวน 1 แปลง รวมเนื้อที่ทั้งหมด 13 ไร่ 1 งาน 78 ตารางวา
มีนายเถื่อน มาจันทร์ เป็นครูใหญ่คนแรก และมีการเปลี่ยนผู้บริหารมาโดยลำดับ รวม 18 คน ปัจจุบัน นายสุเทพจินดา สีแก้วรัตนะ ดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านผักหนาม เปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับ อนุบาล ถึง มัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยได้รับอนุมัติให้เปิดเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา และโรงเรียนปฏิรูปทางการศึกษา ปี พ.ศ. 2539