โรงเรียนนี้เดิมชื่อว่า โรงเรียนประชาบาลตำบลรัตนบุรี 8 (วัดบ้านหนองกา) ก่อตั้งเมื่อวันที่  14  พฤษภาคม  2483  โดย นายเกษม  เฉื่อยฉ่ำ นายอำเภอรัตนบุรี อาศัยศาลาการเปรียญวัดสว่างหนองกา เป็นที่เรียนมีนายบุรี  รัตนธรรมมา  รักษาการในตำแหน่งครูใหญ่เป็นคนแรก
          พ.ศ. 2485 นายสุพรรณ  พิทยากูล มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ คณะครูและประชาชนร่วมกันบริจาคเงินจำนวน 1,600 บาท ซื้อที่ดินด้านตะวันตกวัดสว่างหนองกา เนื้อที่ 2 ไร่ 3 งาน 29 ตารางวา นับเป็นที่ดินแปลงที่ 1 ของโรงเรียน
          พ.ศ. 2494 ทางราชการได้จัดสรรงบประมาณ 14,000 บาท เพื่อจัดสร้างอาคารเรียน 1 หลัง บนที่ดินของตนเอง และเปลี่ยนชื่อโรงเรียนใหม่ว่า “โรงเรียนบ้านหนองกา “ประชารัฐพิทยา”
          พ.ศ. 2505  นายพวง สิงห์พันธ์ ครูใหญ่ ร่วมกับประชาชน บริจาคเงิน 1,600 บาทซื้อที่ดินแปลงที่ 1 (ติดถนนสายท่าตูม - รัตนบุรี) เนื้อที่  3 ไร่ 1 งาน 4 ตารางวา และรื้อย้ายอาคารเรียนจากแปลงที่ 1 มาสร้างใหม่ ในวันที่ 3 มีนาคม 2507
          พ.ศ. 2539  คณะครูและประชาชนร่วมกันซื้อที่ดินแปลงที่ 3, 4 ทางทิศใต้ถนนสายท่าตูม - รัตนบุรี ประมาณ 500 เมตร เนื้อที่รวม 39 ไร่ 3 งาน  39  ตารางวา  และสร้างอาคารเรียน แบบ สปช. 205/29  เป็นที่ตั้งของโรงเรียนในปัจจุบัน
          ปีการศึกษา 2559 ทางสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุรินทร์ เขต  2  ได้กำหนดให้โรงเรียนบ้านหนองกา “ประชารัฐพิทยา” เป็น “โรงเรียนพัฒนาคุณธรรมชั้นนำ”  ในโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ
          ปีการศึกษา 2550 โรงเรียนได้รับรางวัลโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับทอง  จากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์  เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2550
          ปีการศึกษา 2551 –  2552  โรงเรียนได้เข้าร่วมโครงการ “โรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมเฉลิมพระเกียรติ ครั้งที่ 5”  “ตามรอยเท้าพ่อ... กับฮอนด้า”
          ปีการศึกษา 2552  โรงเรียนได้รับพระราชทานถ้วยรางวัลชนะเลิศ การประกวดโครงการโรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อม เฉลิมพระเกียรติ ครั้งที่ 5 “ตามรอยเท้าพ่อกับฮอนด้า” ระดับประถมศึกษา จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2552  และรางวัลรองชนะเลิศอันดับ  2 โรงเรียนปลอดขยะอย่างยั่งยืน  จากองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์  เงินรางวัล 600,000  บาท  เมื่อวันที่ 29  ธันวาคม  2552
          โรงเรียนบ้านหนองกา “ประชารัฐพิทยา”  เลขที่ 45  หมู่ที่ 3 ตำบลรัตนบุรี  อำเภอรัตนบุรี  จังหวัดสุรินทร์    มีอาคารเรียนถาวร 3 หลัง คือ สปช. 205/26, สปช. 105/29 และ สปช.รย. 106/43 รวม 11 ห้องเรียน อาคารประกอบ เช่น ห้องสมุดเอกเทศ  อาคารอเนกประสงค์/หอประชุม  อาคารอนุบาล 2 - 3  อาคารสหกรณ์ร้านค้า  อาคารโรงครัว อาคารอำนวยการ และห้องน้ำห้องส้วม  จำนวน 2 หลัง  17  ที่  จัดการเรียนการสอน ในระดับช่วงชั้นปฐมวัย (อนุบาลปีที่ 2 - 3) และระดับประถมศึกษา(ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 - 6)  มีจำนวนนักเรียนทั้งสิ้น 217 คน  มีข้าราชการครู   10  คน ครุอัตราจ้าง 3 คน พี่เลี้ยงเด็กพิการเรียนรวม 1 คน เจ้าหน้าที่ธุรการ 1 คน  และลูกจ้างประจำนักการภารโรง ตำแหน่งช่างไฟฟ้า ชั้น 3 1 คน ปัจจุบันมีนางนฤมล กะการดี เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน