โรงเรียนบ้านทะเล(เสมาประชาสรรค์) ตั้งขึ้นเมื่อวันที่  1  มกราคม  พ.ศ.2465  ซึ่งตรงกับวันจันทร์  ขึ้น  15  ค่ำ  เดือนยี่  ปีจอ  ในสมัยของนายถวิล  เทพาคำ (ขุนอังคณานุรักษ์) เป็นนายอำเภอสูงเนินดำรงอยู่ได้ด้วยงบประมาณการประถมศึกษา  เปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1  ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4  โดยอาศัยศาลาการเปรียญวัดบ้านทะเล  เป็นสถานที่เล่าเรียน

     ต่อมาการศึกษาเจริญขึ้น  นักเรียนเพิ่มมากขึ้น  สถานที่เรียนคือ  ศาลาวัดคับแคบไม่เพียงพอแก่จำนวนนักเรียน  ทางโรงเรียนจึงได้ประชุมผู้ปกครองนักเรียน  3  หมู่บ้าน  คือ  บ้านทะเล, บ้านหินตั้งและบ้านโป่ง  ตกลงสร้างโรงเรียนขึ้นโดยนายแดง - นางก้อย  สุคนธ์  ได้บริจาคที่ดินให้  13 ไร่  นายเป๋า  ฤทธิศร, นายหล่า หุนสูงเนิน  และนายกร๋อย  ชอบสูงเนิน  บริจาคเพิ่มเติมอีก  3  ไร่  รวม 16 ไร่ รวมที่ดินแปลงที่  1  เนื้อที่  21  ไร่  33  ตารางวา  ที่ดินแปลงที่  2  เนื้อที่  3  ไร่  19  ตารางวา