เมื่อวันเสาร์ที่
1 กรกฎาคม 2549 คณะครูโรงเรียนวัดศรีประชา ได้มีโอกาสเข้าร่วมงานเสวนาทางวิชาการ
เรื่อง "ประวัติศาสตร์อยุธยาในแผนที่" ซึ่งจัดโดย สถาบันอยุธยาศึกษา
มหาวิทยาลัยสถาบันราชภัฎพระนครศรีอยุธยา คณะครูประกอบไปด้วย ครูวิภา,
ครูอุไร, ครูพิมพ์วรรณ, ครูศิริชัย, ครูนงนุช, ครูสมศรี และครูณัฐพล
(นักข่าวของเรา) เข้าร่วมงาน ท่ามกลางสายฝน
งานเริ่มต้นด้วยการบรรเลงดนตรีไทยในสมัยอยุธยา
อาจจะสังเกตเห็นเครื่องดนตรีที่รูปร่างแปลกและหาฟังได้ยาก เช่น ซอสามสาย
กระจับปี่ เป็นต้น ก่อนที่จะเข้าสู่บรรยากาศของการเสวนา ซึ่งวิทยากรในการเสวนาก็คือ
รศ..วนิช สุธารัตน์ และคุณธวัชชัย ตั้งศิริวานิช ซึ่งมีข้อมูลที่น่าสนใจมาก
และบางเรื่อง เป็นข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่คณะครูไม่ทราบมาก่อน ในตอนท้ายของข่าวนี้
จึงมีเกร็ดความรู้เล็กน้อยที่คณะครูนำมาฝากนักเรียนกันครับ
จากภาพซ้ายไปขวา ๑. การแสดงดนตรีไทยสมัยอยุธยา ๒. บรรยากาศในงานเสวนา
๓. คณะครูที่ร่วมงาน (คลิกที่ภาพเพื่อดูภาพใหญ่)
ในการเสวนาครั้งนี้
ทำให้เราทราบข้อมูลบางอย่างที่ว่า กรุงศรีอยุธยาของเรานั้น เป็นที่รู้จักกันมานานในชาวต่างชาติตั้งแต่สมัยโรมัน
เนื่องจากมีการค้นพบแผนที่ที่เก่าแก่ที่สุดที่บันทึกตำแหน่งที่ตั้งของกรุงศรีอยุธยาไว้
ของ ฟรา เมาโร นักบวชชาวอิตาลี ผู้เขียนแผนที่โลกขึ้นในปี พ.ศ. ๒๐๐๒
หรือตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (ข้อมูลจากหนังสือของ
คุณธวัชชัย ตั้งศิริวานิช) ซึ่งในครั้งนี้ สถาบันอยุธยาศึกษา ได้มอบหนังสืออันทรงคุณค่าสองเล่มให้กับโรงเรียนวัดศรีประชา
คือ แผนที่ ที่มาแห่งปรีชาญาณของมนุษย์ ของ รศ.วนิช
สุธารัตน์ และ กรุงศรีอยุธยาในแผนที่ฝรั่ง ของ ธวัชชัย
ตั้งศิริวานิช ซึ่งหนังสือสองเล่มนี้ ทางโรงเรียนวัดศรีประชา จะทำสำเนาขึ้นเพื่อให้นักเรียนใช้ศึกษาหาความรู้ในห้องสมุดของโรงเรียนต่อไป
น้ำใจจากสถาบันอยุธยาศึกษา เป็นประโยชน์อย่างมากต่อนักเรียนโรงเรียนวัดศรีประชา
จากข้อมูลในการเสวนา
ทำให้เรารู้ว่า "อยุธยา" ในสายตาของชาวต่างชาติสมัยโบราณ มีชื่อเรียกที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละยุคสมัย
ดังตารางดังนี้
ชื่อเรียก |
สำหรับ |
ปี
พ.ศ./ค.ศ. |
รัชสมัย |
ชนิดแผนที่ |
เขียนโดย |
| SCIERNO |
ราชธานี |
2002/1459 |
พระบรมไตรโลกนาถ |
โลก |
Fra Mauro |
| CERENER |
ไม่ระบุ |
2045/1502 |
พระรามาธิบดีที่ ๒ |
โลก |
ไม่ระบุ |
| ZERENA |
ไม่ระบุ |
2053/1510 |
พระรามาธิบดีที่ ๒ |
ไม่ระบุ |
Vesconte |
| AMSIAM |
ไม่ระบุ |
2056/1513 |
พระรามาธิบดีที่ ๒ |
สยาม |
Maggiolo |
| ANSIAN |
อาณาจักร |
2072/1529 |
พระรามาธิบดีที่ ๒ |
โลก |
Francisco Rodrigues |
| ANSIA |
อาณาจักร |
2073/1530 |
พระบรมราชาธิราชที่๔ |
โลก |
Diogo Rebeiro |
| SIAM |
อาณาจักร |
2078/1535 |
พระไชยราชาธิราช |
อุษาคเนย์ |
Diogo Rebeiro |
| ODIA |
ราชธานี |
2083/1540 |
พระไชยราชาธิราช |
อุษาคเนย์ |
ไม่ระบุ |
| DAVSIAN |
อาณาจักร |
2091/1548 |
พระไชยราชาธิราช |
อุษาคเนย์ |
ไม่ระบุ |
| SYAM |
อาณาจักร |
2097/1554 |
พระมหาจักรพรรดิ |
อุษาคเนย์ |
Giacomo Gastaldi |
| SIAN |
อาณาจักร |
2098/1555 |
พระมหาจักรพรรดิ |
อุษาคเนย์ |
Giacomo Gastaldi |
| SIRI |
ราชธานี |
2098/1555 |
พระมหาจักรพรรดิ |
อุษาคเนย์ |
Giacomo Gastaldi |
| UDIA |
ราชธานี |
2098/1555 |
พระมหาจักรพรรดิ |
อุษาคเนย์ |
Giacomo Gastaldi |
| SIAO |
อาณาจักร |
2106/1563 |
พระมหาจักรพรรดิ |
อุษาคเนย์ |
Lazaro Luis |
| DIA |
อาณาจักร |
2108/1565 |
พระมหาจักรพรรดิ |
อุษาคเนย์ |
Sebastiao Lopes |
| SORNA |
ราชธานี |
2111/1568 |
พระมหาจักรพรรดิ |
อุษาคเนย์ |
Diogo Homem |
| SORNAO |
ราชธานี |
2115/1571 |
พระมหาธรรมราชา |
ออุษาคเนย์ |
Fernao Vaz Dourado |
| DIAM |
ราชธานี |
2133/1590 |
พระนเรศวร |
อุษาคเนย์ |
Bartolomeu Lasso |
| SION |
อาณาจักร |
2133/1590 |
พระนเรศวร |
เอเซีย |
ไม่ระบุ |
| SORNAN |
ราชธานี |
2137/1594 |
พระนเรศวร |
อุษาคเนย์ |
Petrus Plancius |
| SORNAM |
ราชธานี |
2139/1596 |
พระนเรศวร |
อุษาคเนย์ |
Henricus Langren |
| SYAO |
ไม่ระบุ |
2139/1596 |
พระนเรศวร |
อุษาคเนย์ |
Henricus Langren |
| SIAMO |
อาณาจักร |
2143/1600 |
พระนเรศวร |
เอเซีย |
Matthias Quad |
| SERNAN |
ราชธานี |
2149/1606 |
พระเอกาทศรถ |
อุษาคเนย์ |
Jodocus Hondius |
| SIA |
ราชธานี |
2149/1606 |
พระเอกาทศรถ |
เอเซีย |
Jodocus Hondius |
| IUDIA |
ราชธานี |
2178/1635 |
พระเจ้าปราสาททอง |
อ่าวเบงกอล |
Pedro Berthelot |
| AJOTHIA |
ราชธานี |
2197/1654 |
พระเจ้าปราสาททอง |
อินเดีย/สยาม |
Nicolas Sanson |
| ODIAA |
ราชธานี |
2197/1654 |
พระเจ้าปราสาททอง |
อินเดีย/สยาม |
Nicolas Sanson |
| SORNAON |
ราชธานี |
2197/1654 |
พระเจ้าปราสาททอง |
อินเดีย/สยาม |
Nicolas Sanson |
| IUDEA |
ราชธานี |
2206/1663 |
พระนารายณ์มหาราช |
กรุงศรีอยุธยา |
Johannes Vingboons |
| IUDIAD |
ราชธานี |
2208/1665 |
พระนารายณ์มหาราช |
กรุงศรีอยุธยา |
Johannes Vingboons |
| JUDIA |
ราชธานี |
2224/1681 |
พระนารายณ์มหาราช |
กรุงศรีอยุธยา |
Jacob van Meurs |
| AIOTHIA |
ราชธานี |
2226/1683 |
พระนารายณ์มหาราช |
สยาม |
Giacomo cantelli da Vignola |
| SARNAON |
ราชธานี |
2226/1683 |
พระนารายณ์มหาราช |
สยาม |
Giacomo cantelli da Vignola |
| SORMAON |
ราชธานี |
2229/1686 |
พระนารายณ์มหาราช |
สยาม |
Placide/P.Du Val |
| JUDTIJA |
ราชธานี |
2230/1687 |
พระนารายณ์มหาราช |
สยาม |
Vincenzo Coronelli |
| ODIAN |
ราชธานี |
2230/1687 |
พระนารายณ์มหาราช |
สยาม |
Vincenzo Coronelli |
| UPIA |
ราชธานี |
2230/1687 |
พระนารายณ์มหาราช |
สยาม |
Vincenzo Coronelli |
| IUDTYA |
ราชธานี |
2239/1696 |
พระเพทราชา |
อุษาคเนย์ |
Vincenzo Coronelli |
| IUDTIJA |
ราชธานี |
2243/1700 |
พระเพทราชา |
สยาม |
Pierre Mortier |
ต่อไปนี้คือภาพแผนที่อยุธยาสมัยโบราณบางส่วนที่ได้ถ่ายภาพมาให้ดูกัน
(คลิกที่ภาพเพื่อดูภาพใหญ่)
แผนที่กรุงศรีอยุธยาสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
แผนที่อุษาคเนย์สมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
แผนที่ Villede Siam
Ou Juthia ของนิโคลาส แบลแลง
แผนที่ Siam Ludia ของ
คูร์ตอแลง บาทหลวงชาวฝรั่งเศส ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
แผนที่อุษาคเนย์ สมัยพระมหาธรรมราชา
โดย อับราฮัม ออเทเลียส
แผนที่อุษาคเนย์สมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกษ
โดยไอแซค ไทริออน
แผนที่แม่น้ำเจ้าพระยา
สมัยพระเจ้าท้ายสระ โดยฟรังซัวร์ วาเลนทิน
ในงานเดียวกันนี้
คุณครูพิมพ์วรรณ ได้ซื้อหนังสือเข้าห้องสมุดอีก 2 เล่ม คือ Discovering
Ayutthaya และ ประวัติศาสตร์การเมืองสมัยกรุงศรีอยุธยา ให้นักเรียนได้ยืมกันในห้องสมุด
ซึ่งนักเรียนที่สนใจเกี่ยวกับกรุงศรีอยุธยา สามารถยืมหนังสือที่ครูนำมากลับไปศึกษาเพิ่มเติมได้ครับ
เรื่องและภาพโดย ครูณัฐพล
บุญซิ่ววงษ์
อ้างอิงจากบทความทางวิชาการของ
ธวัชชัย ตั้งศิริวานิช และ รศ.วนิช สุธารัตน์
