นางสุภาพร  เพ็งวงษ์
ตำแหน่ง  ครู  วิทยฐานะครูชำนาญการ
 

 

ผลงานทางวิชาการ 
ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน
ชื่อเรื่อง       รายงานการพัฒนาการเรียนการสอน โดยใช้ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน
                   
เรื่อง  วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา  กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา  ศาสนา วัฒนธรรม ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 
ผู้วิจัย   นางสุภาพร  เพ็งวงษ์  ตำแหน่ง ครู    วิทยฐานะ ครูชำนาญการ  โรงเรียนสามพร้าววิทยา  อ.เมือง  จ.อุดรธานี  จาก  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี  เขต 1
บทคัดย่อ
          การศึกษาในครั้งนี้   มีวัตถุประสงค์เพื่อ พัฒนาการเรียนการสอนโดยใช้ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน เรื่อง  วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา  กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา  ศาสนา วัฒนธรรม  ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3  ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์มาตรฐาน 80/80  ตลอดจนเพื่อศึกษาเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่เป็นตัวอย่างประชากรก่อนและหลังเรียนโดย ใช้ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียนที่สร้างขึ้น
         
ในการศึกษาผู้รายงานได้เลือกกลุ่มตัวอย่างจากประชากรทั้งหมด  ได้แก่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/1  โรงเรียนสามพร้าววิทยา อ.เมือง  จังหวัดอุดรธานี จาก  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี  เขต 1   ปีการศึกษา  2550  จำนวน  30  คน
         
เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย  ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน  เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอน เรื่อง    วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา  กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา  ศาสนา วัฒนธรรม  ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3  ที่สร้างขึ้น จากแบบทดสอบ จำนวน  7  ชุด
         
ผลการศึกษาพบว่า
ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน  ที่ผู้รายงานได้พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพตามเกณฑ์มาตรฐาน  โดย  E1/E2 เท่ากับ 83.19/83.77 สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน  80/80 ตามที่กำหนด     ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของกลุ่มที่สอน โดยใช้ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 

 

 

 

 

 

 

ผลงานทางวิชาการประเภทชุดการสอน
          ชุดการสอน (Instructional package)  เป็นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้กับผู้เรียนอย่างเป็นระบบ  โดยใช้สื่อประเภทต่าง ๆ ที่สอดคล้องกับเนื้อหาและกิจกรรมมาช่วยในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้เรียนให้บรรลุจุดมุ่งหมาย
วัตถุประสงค์ในการจัดทำชุดการสอน
    1. เพื่อเป็นสื่อในการสอนให้บรรลุจุดประสงค์ตามหลักสูตร
    2. เป็นเครื่องมือสำเร็จรูปของครูที่ใช้สอนนักเรียน ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ให้เรียนรู้ได้      เท่าเทียมกัน
       
3. ส่งเสริมให้นักเรียนได้ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง  และมีเป้าหมายในการค้นคว้าที่ชัดเจน
ประเภทของชุดการสอน  แบ่งตามลักษณะการใช้ได้  3   ประเภท  คือ
1.  ชุดการสอนสำหรับครู
2.  ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน
3.  ชุดการสอนรายบุคคล
ส่วนประกอบและวิธีใช้ชุดการสอน
ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน
                ชุดการเรียนแบบศูนย์การเรียนนี้ใช้สำหรับการเรียนแบบกิจกรรมกลุ่ม  นอกจากจะให้ประสบการณ์การเรียนรู้โดยการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองแล้ว       ยังส่งเสริมให้นักเรียนความซื่อสัตย์  สามัคคี  ในหมู่คณะ  ตลอดจนเสริมสร้างวินัยและประชาธิปไตยในระบบกลุ่มด้วย 
1.1  ส่วนประกอบ
     
1.1.1  กล่อง/กระเป๋าสำหรับการบรรจุชุดการสอน
     
1.1.2  คู่มือครู  มีรายละเอียดดังนี้
         -
  คำชี้แจงการใช้ชุดการสอน
        -
  สิ่งที่ครูต้องเตรียม
        -
  แผนผังการจัดชั้นเรียน
        -
  แผนการสอน  กิจกรรมการเรียนของแต่ละศูนย์
        -
  สื่อ 
        -
  การประเมินผล
         -
  แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน
1.1.3   ซองกิจกรรมของแต่ละศูนย์ย่อย  ประกอบด้วย
        -
 บัตรคำสั่ง  เพื่อให้ผู้เรียนปฏิบัติกิจกรรม
      
  - เนื้อหา/ประสบการณ์  ซึ่งจัดไว้ในสื่อแบบต่าง ๆ ตามความเหมาะสม อาจจะเป็น วีดิทัศน์ รูปภาพ  หรือหนังสือ  ฯลฯ
 
       -  แบบประเมินผลเป็นรายบุคคลหรือเป็นกลุ่ม  หลังจากปฏิบัติกิจกรรมในศูนย์ แล้ว
        -
  เฉลยแบบประเมินผลของแต่ละศูนย์  เพื่อให้ผู้เรียนได้รู้ผลการเรียนรู้ของตนเอง
1.1.4 แบบทดสอบก่อนเรียน  -  หลังเรียนตามที่ระบุไว้ในคู่มือ
1.1.5 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน
  2.2  การใช้
                       ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน  เน้นให้นักเรียนเป็นผู้ศึกษาหาความรู้ด้วยตนเองครูจะเป็นผู้เตรียมสถานที่  เตรียมสื่อ   และให้ความช่วยเหลือเมื่อนักเรียนประสบปัญหา
ขั้นตอนการสอนแบบศูนย์การเรียน
1) การทดสอบก่อนเรียน  โดยให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนตามที่ชุดการสอนกำหนดไว้  เพื่อวัดพื้นฐานความรู้เดิมของผู้เรียนใช้เวลาประมาณ  5-10  นาที
2) นำเข้าสู่บทเรียนแล้วแนะนำวิธีการเรียนในแต่ละศูนย์  การประเมินผลและการเปลี่ยนศูนย์  ใช้เวลาประมาณ  10  นาที
3) ปฏิบัติกิจกรรม
                                                -  แบ่งกลุ่มเพื่อเข้าเรียนในศูนย์การเรียน
                                                -  ปฏิบัติกิจกรรมตามคำสั่ง
                                                -  แต่ละกลุ่มอ่านบัตรคำสั่งประจำศูนย์
                                                -  ประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรมและศึกษาความถูกต้องจาก
                                                -  เปลี่ยนศูนย์
                                                ศูนย์ย่อยที่  1-4  ทุกกลุ่ม  จะต้องหมุนเวียนกันเข้าไปปฏิบัติกิจกรรมให้ครบทุกศูนย์  จึงจะได้เนื้อหาครบตามจุดประสงค์  ส่วนศูนย์สำรองมีไว้สำหรับกลุ่มที่เสร็จแล้วแต่ยังไม่มีศูนย์ใดให้เปลี่ยนก็เข้าไปทำกิจกรรมเสริม
                                                ในการเปลี่ยนศูนย์  ถ้านักเรียนเสร็จ  1  กลุ่มให้ไปเข้าศูนย์สำรอง  ในกรณีที่เสร็จพร้อมกัน  2  กลุ่มเปลี่ยนศูนย์กัน  ถ้าเสร็จพร้อมกัน  1-4  กลุ่มให้เปลี่ยนเวียนกันไม่ให้ซ้ำศูนย์  ครูต้องดูแลการเปลี่ยนศูนย์การเปลี่ยนศูนย์ และควบคุมเวลาของแต่ละศูนย์
                                                4)  สรุปบทเรียน โดยตัวแทนของแต่ละกลุ่ม    ครูช่วยเสริมในส่วนที่บกพร่องใช้เวลาอีกประมาณ  10  นาที
                                                5)  ทดสอบหลังเรียน โดยใช้แบบทดสอบชุดเดียวกับชุดก่อนเรียน  แต่อาจสลับข้อหารือสลับคำตอบบ้าง  ใช้เวลาประมาณ  5-10  นาที  ผลการทดสอบก่อนเรียนหลังเรียนควรแสดงให้ผู้เรียนเห็นความก้าวหน้าของตนเองด้วย
                                                เวลาที่ใช้ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียนครั้งหนึ่ง จะมากหรือน้อย ขึ้นอยู่กับเนื้อหาและกิจกรรมของชุดการสอนแต่ละเรื่อง
   ที่มา :
ชัยยงค์  พรหมวงศ์  .  .สมเชาวน์  เนตรประเสริฐ และสุดา  สินสกุล  .  ระบบสื่อการสอน
          กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2521.
สมศักดิ์  ภิบาลศรี  .  การผลิตชุดการสอน  .  นครราชสีมา : สำนักส่งเสริมวิชาการ
          สถาบันราชภัฏนครราชสีมา, 2537.